Tron is een Amerikaanse sciencefictionfilm uit 1982, uitgebracht door Walt Disney Pictures. De filmsterren Jeff Bridges als Kevin Flynn (en Clu), Bruce Boxleitner als Alan Bradley (en Tron) en Cindy Morgan als Lora (en Yori). David Warner speelt de schurk, Dillinger (en Sark, evenals de stem van het "Master Control Program"). Het werd geregisseerd door Steven Lisberger. Als een van de eerste films die uitgebreid gebruik maakt van computeranimaties, heeft Tron een kenmerkende visuele stijl.
Het verhaal draait om de programmeur Kevin Flynn, die per ongeluk in een digitale wereld belandt waar programma's als mensachtige figuren bestaan en waarin hij zowel vrienden als vijanden ontmoet die allegorieën zijn van echte mensen en systemen. Zijn digitale dubbelganger Clu en de beveiligingsprogramma's – waaronder Tron, gecreëerd door Alan Bradley – vormen de kern van de strijd tegen het controlerende Master Control Program en de corrupte krachten binnen het bedrijf ENCOM.
Productie en visuele technieken
De film viel op door de mix van live-action en innovatieve beeldtechnieken. De makers combineerden traditionele filmmethodes met experimentele technieken: achterlicht- of backlit-animatie (handgeschilderde cellen met specifieke belichting), optische effecten en vroege computergegenereerde beelden. Voor die CGI-werkzaamheden werkten meerdere effectenstudio's samen om de kenmerkende neon- en rasteresthetiek te maken, waaronder de iconische lightcycles en de geometrische speelvelden. Die visuele aanpak maakte Tron tot een visueel pionier, ook al waren de computerbeelden in 1982 nog beperkt vergeleken met latere mogelijkheden.
Muziek
De score voor de film is geschreven door Wendy Carlos. Haar soundtrack combineert elektronische synthesizers met meer traditionele elementen en draagt sterk bij aan de futuristische sfeer van de film. Daarnaast zijn er twee nummers opgenomen van de rockband Journey, die in sommige releases en promoties werden gebruikt.
Ontvangst en invloed
Bij de oorspronkelijke release was de ontvangst gemengd: critici prezen vooral de visuele vernieuwingen maar vonden het scenario en de karakterontwikkeling minder sterk. Commercieel was de film geen gigantisch succes, maar ook geen mislukking; na verloop van tijd groeide Tron uit tot een cultklassieker. De film kreeg erkenning voor zijn technische ambities en zette het publiek aan het denken over de relatie tussen mens en machine.
Invloed en nalatenschap:
- Visuele esthetiek: het neon-netwerk, lichtbikes en het grid werden iconisch en zijn sindsdien veelvuldig nagevolgd in films, design en mode.
- Games: de film inspireerde direct verschillende arcade- en videogames en heeft een blijvende invloed gehad op hoe computers en virtuele werelden in games worden voorgesteld. Verschillende videogames zijn er op gebaseerd.
- Technische erfenis: door het experiment met CGI en animatietechnieken droeg Tron bij aan de ontwikkeling van digitale effecten in de filmindustrie.
Homemedia, vervolg en spin-offs
Een twintigste verjaardags-DVD-editie kwam uit in 2002 met extra materiaal over de productie en de effecten. Begin 2005 onthulde Disney plannen voor een vervolg. Het vervolg heette Tron: Legacy en kwam in 2010 uit. Het vertelt het verhaal van Flynn's zoon Sam, met een moderne visuele stijl, een nieuwe soundtrack (gecomponeerd door elektronische artiesten) en het terugbrengen van Jeff Bridges in een belangrijke rol. Naast de bioscoopvervolg verschenen er meerdere games en ook de animatieserie Tron: Uprising, die het verhaal tussen de films uitdiepte.
Waarom kijken?
Tron is interessant voor kijkers die benieuwd zijn naar de vroege stappen van computeranimatie in de filmgeschiedenis, voor liefhebbers van visuele experimenten en voor iedereen die geïnteresseerd is in thema's rond technologie, identiteit en controle. De film is misschien gedateerd in technische zin, maar blijft boeien door zijn esthetiek en cultstatus.