Overgangsrituelen zijn rituelen die door de mens, individueel of collectief als sociale groep, worden uitgevoerd en die symbolisch het vertrek uit een levensfase en de intrede in een andere fase markeren.
Alle mensen in elke samenleving en cultuur maken overgangsrituelen mee, maar deze vinden vaak op verschillende manieren plaats, om uiteenlopende redenen en op speciale momenten, afhankelijk van de samenleving of cultuur waar de persoon vandaan komt. Overgangsrituelen vieren en beschermen de persoon of personen die veranderen. Zij communiceren gedeelde ideeën van sociaal verwacht gedrag en verantwoordelijkheid, en zij betekenen de transformatie van een sociale status (b.v. meerderjarig worden), plaats (b.v. een landsgrens overschrijden), conditie (b.v. herstellen van ziekte), tijd (b.v. het nieuwe jaar vieren), naar de volgende.