135-film (35 mm): Geschiedenis, specificaties en gebruik in fotografie

Ontdek 135-film (35 mm): geschiedenis, technische specificaties en praktisch gebruik in fotografie — alles wat je moet weten voor betere analoge foto’s.

135 film is de officiële naam van de fotografische film die tegenwoordig het meest wordt gebruikt. Het wordt gespecificeerd door ISO-norm 1007. Het werd in 1934 door Kodak geïntroduceerd. Het werd gemaakt voor het maken van foto's, niet van films. Hij is 35 mm breed; daarom wordt hij vaak ook 35 mm-film genoemd.

Het groeide snel in populariteit. Tegen het einde van de jaren zestig werd het populairder dan 120 film. Sindsdien is het het populairste formaat fotografische film. Ondanks de concurrentie van formaten als 828, 126, 110 en APS, is het dat tot op de dag van vandaag nog steeds.

Afzonderlijke rollen 135-film zitten in lichtdichte, metalen cassettes met één spoel. Hierdoor kunnen camera's bij daglicht worden geladen. De film wordt op een spoel geklemd of vastgeplakt en komt eruit via een met fluweel bedekte gleuf. Het uiteinde van de film wordt aan één kant afgesneden om een leader te vormen, die in een overeenkomstige gleuf van de opnamespoel van de camera moet worden gestoken. De film heeft dezelfde afmetingen en perforatieafstand als 35 mm filmprintfilm.

Technische specificaties

• Breedte: 35 mm.
• Standaard beeldformaat: meestal 24 × 36 mm (het zogenaamde "full-frame" formaat), hoewel er ook half-frame (18 × 24 mm) en panoramische varianten bestaan.
• Perforaties: gestandaardiseerde gaatjes langs de randen zodat de film nauwkeurig getransporteerd kan worden in camera's en projectoren; de perforatieafstand is compatibel met 35 mm cinefilm.
• Frame-aantallen: de meest gangbare cassetteformaten leveren 12, 24 of 36 opnamen; er bestaan ook langere rollen en speciale cartridges voor meer opnamen of half-frame-opnamen.
• Filmtypen: kleurnegatief (vooraf ontwikkeld met het C-41-proces), kleurpositief/dia (E-6), en zwart‑wit (met verschillende processen).
• DX-codering: vanaf de late 1970/1980s werden veel 135-cartridges uitgerust met DX-codes zodat camera's automatisch de filmgevoeligheid (ISO) en soms het aantal belichtingen konden herkennen.

Geschiedenis en ontwikkeling

De aanduiding "135" komt uit Kodak's interne naamgeving; de cassette en het formaat werden snel een de facto standaard doordat ze eenvoudig in het gebruik waren (daglicht inladen) en uitstekende beeldkwaliteit boden in een compact formaat. Na de Tweede Wereldoorlog en vooral in de jaren 50 en 60 nam de productie en verspreiding van 35 mm‑camera's sterk toe: zowel voor amateurfotografen (compactcamera's, rangefinders) als voor professionals (SLR's). Het heeft daardoor veel concurrenten in kleine formaten overwonnen.

Gebruik en toepassingen

135-film is gebruikt voor bijna alle toepassingen van reportage- en portretfotografie tot mode, natuur en wetenschap. Belangrijke eigenschappen zijn de combinatie van compacte camerabouw met goede optische prestaties en voldoende negatiefruimte voor fijne detailweergave en grote afdrukken. De term "full-frame" in digitale fotografie verwijst naar een sensor die even groot is als het traditionele 24×36 mm 135-frame.

Ontwikkeling en afdrukken

Elke filmtype vereist een bijpassend ontwikkelproces: kleurnegatieven via C-41, diafilm via E-6, en zwart-wit met traditionele of moderne ontwikkelaars. Na ontwikkeling kunnen negatieven optisch vergroot worden in de donkere kamer of gescand worden met een film-/negatiefscanner voor digitale nabewerking en archivering. Dia's kunnen geprojecteerd of gedigitaliseerd worden. Voor professionele resultaten blijven laboratoria en gespecialiseerde chemie essentieel.

Beschikbaarheid en fabrikanten

Hoewel digitale fotografie de mainstream heeft veroverd, produceren meerdere fabrikanten nog steeds 135-film voor liefhebbers, studenten en professionals. Bekende namen zijn onder andere Kodak Alaris, Ilford en andere bedrijven die kleur- en zwart-witfilms, evenals speciale emul­sies, leveren. Het assortiment fluctuert: sommige emulsies worden stopgezet, andere nieuwelingen verschijnen — controleer daarom actuele productlijnen bij leveranciers.

Praktische tips

• Bewaar ongeopende film koel en droog (koelkast, niet vriezer voor langere opslag), en laat de film op kamertemperatuur komen voordat je hem in de camera laadt.
• Houd rekening met de houdbaarheidsdatum; verlopen film geeft vaak kleurverschuivingen en meer korrel.
• Gebruik de juiste ontwikkelchemie en -tijd voor het type film (C-41, E-6 of zwart-wit) of laat het verwerken door een gespecialiseerd lab.
• Voor archivering: digitale scans op hoge resolutie en het bewaren van de originele negatieven in zuurvrije hoezen is aan te raden.

Slotopmerking

De 135/35 mm-film heeft een grote invloed gehad op de moderne fotografie en is nog steeds geliefd vanwege zijn veelzijdigheid, beeldkwaliteit en het karakter dat analoge emulsies leveren. Of je nu fotografeert met een klassieke rangefinder, een moderne mechanische SLR of experimenteert met lomografie, 135-film biedt een breed palet aan creatieve mogelijkheden.

Vragen en antwoorden

V: Wat is 135 film?

V: Wanneer werd 135 film geïntroduceerd?

V: Waar is 135-film voor gemaakt?

V: Waarom wordt 135-film vaak 35mm-film genoemd?

V: Wanneer werd 135 film populairder dan 120 film?

V: Waar zitten losse rolletjes 135 film in?

V: Hoe wordt de film bij daglicht geladen?

Zoek op letter