Maria Anna Victoria van Beieren — Dauphine en stammoeder van Lodewijk XV

Maria Anna Victoria van Beieren (28 november 1660 – 20 april 1690) was Dauphine van Frankrijk en stammoeder van koning Lodewijk XV. Zij werd geboren als dochter van Ferdinand Maria, keurvorst van Beieren en Henrietta Adelaide van Savoye. In Frankrijk stond zij bekend als Dauphine Marie Anne Victoire en aan het hof kreeg zij de eenvoudige aanspreektitel Madame la Dauphine.

Afkomst en familie

Maria Anna Victoria kwam uit het keurvorstelijke huis Wittelsbach van Beieren. Haar familie had nauwe dynastieke banden met andere Habsburgse en Italiaanse vorstenhuizen; een van haar zusters was Violante Beatrice van Beieren, die later de laatste Medici-grootvorstin van Toscane zou worden. De Bavarian afkomst van Maria Anna versterkte politieke en religieuze banden tussen Franse en Zuid-Duitse hoven gedurende de regeerperiode van Lodewijk XIV.

Huwelijk en kinderen

Maria Anna Victoria trad in het huwelijk met de Franse troonopvolger — zie Lodewijk, de Groothertogin — en vervulde daarmee de rol van Dauphine: de echtgenote van de dauphin, de eerstgeborene en erfgenaam van Lodewijk XIV. Uit het huwelijk werden drie zonen geboren, die later belangrijke rollen in het Europese vorstenhuis zouden spelen:

• Louis, hertog van Bourgondië (de oudste zoon), die de vader werd van de later regerende Lodewijk XV van Frankrijk;
• Philip, die uiteindelijk koning van Spanje werd als Filips V;
• Charles, hertog van Berry, die kortstondig onderdeel van de dynastieke opvolgingslijnen bleef.

Leven aan het hof en betekenis

Als Dauphine had Maria Anna Victoria een ceremoniële positie aan het hof van Lodewijk XIV. Haar invloed op de politiek was beperkt door de absolute macht van de koning, maar haar huwelijk en nakomelingen waren van groot dynastiek belang: via haar zoons werd de Bourbon-dynastie zowel in Frankrijk als in Spanje verdergezet. Haar aanwezigheid droeg bij aan de familierelaties tussen Frankrijk en het Zuid-Duitse Beieren.

Overlijden en nalatenschap

Maria Anna Victoria stierf op 20 april 1690 op 29‑jarige leeftijd. Hoewel zij relatief jong overleed, was haar belangrijkste nalatenschap genealogisch: haar nakomelingen bepaalden de koers van de Europese monarchieën in de 18e eeuw. Door haar zoon Louis, hertog van Bourgondië, werd zij de directe voorouder van Lodewijk XV; door haar zoon Philip ontstond een nieuwe tak van de Bourbon-dynastie op de Spaanse troon.

Haar leven wordt vaak genoemd in studies over de Europese hofcultuur van het Ancien Régime en over de dynastieke politiek van Lodewijk XIV. Aan het hof bleef zij bekend onder de hoffelijke titel Madame la Dauphine, een aanduiding die haar rol als staatsnoodzakelijke huwelijksverbintenis en moeder van erfopvolgers benadrukte.