Microsoft Excel: spreadsheetsoftware voor berekeningen, grafieken en VBA
Microsoft Excel: krachtige spreadsheetsoftware voor berekeningen, interactieve grafieken en automatisering met VBA — efficiënt data-analyse en visualisatie voor Windows en Mac.
Microsoft Excel (volledige naam Microsoft Office Excel) is een spreadsheetprogramma uit de Microsoft Office-suite. Het wordt gemaakt door Microsoft en is bedrijfseigen software. Excel draait op verschillende besturingssystemen, met versies voor Microsoft Windows en Mac OS X, en is daarnaast beschikbaar als web‑app en als mobiele app. Met Excel kunnen gebruikers berekeningen uitvoeren, gegevens analyseren en grafische voorstellingen maken; het genereert bijvoorbeeld grafieken en andere afbeeldingen op basis van tabellen. Excel maakt deel uit van Microsoft Office en heeft een ingebouwde macro‑programmeertaal genaamd Visual Basic for Applications (VBA).
Belangrijkste kenmerken
- Cellen, werkbladen en werkmappen: gegevens worden georganiseerd in rijen en kolommen. Een werkmap kan meerdere werkbladen bevatten.
- Formules en functies: uitgebreide set functies (wiskundig, statistisch, tekst, datum/tijd, financiële functies) zoals SUM, AVERAGE, VLOOKUP/XLOOKUP, INDEX/MATCH, en moderne dynamische array‑functies (FILTER, SORT, SEQUENCE, LET, LAMBDA).
- Grafieken en visualisatie: staafdiagrammen, lijndiagrammen, spreidingsdiagrammen, taartdiagrammen, kaartdiagrammen, sparklines en samengestelde grafieken voor datavisualisatie.
- Gegevensanalyse: draaitabellen (PivotTables), Power Query voor ETL‑taken (gegevens ophalen en transformeren), Power Pivot en integratie met Power BI voor geavanceerde modellering en BI‑rapportage.
- Automatisering en uitbreidingen: macro's en VBA-scripts voor automatisering; tevens ondersteuning voor Office‑add‑ins en nieuwere automatiseringsopties zoals Office Scripts (voor de webversie).
- Geavanceerde hulpmiddelen: voorwaardelijke opmaak, gegevensvalidatie, Solver, Scenario Manager, Goal Seek en statistische analysetools.
- Samenwerking en cloudintegratie: real‑time co‑authoring bij gebruik via Microsoft 365/OneDrive/SharePoint, versiegeschiedenis en delen van werkmappen via de cloud.
Bestandsformaten
- .xls – oud binair formaat (Excel 97–2003)
- .xlsx – Office Open XML (standaard voor werkmappen zonder macro's)
- .xlsm – macro‑enabled werkmap (bevat VBA‑macro's)
- .xlsb – binair werkmapformaat (snellere verwerking bij grote bestanden)
Automatisering en VBA
Visual Basic for Applications (VBA) stelt gebruikers in staat taken te automatiseren, eigen functies te schrijven en gebruikersinterfaces (formulieren) te maken. VBA wordt veel gebruikt in bedrijfsprocessen, financiële modellen en rapportage. Let op: macro's kunnen veiligheidsrisico's vormen; Excel biedt instellingen voor macro‑beveiliging, vertrouwenscentra en beschermde weergave om risicovolle bestanden te beperken.
Versies en platforms
Historisch verschenen eerdere versies, waaronder Excel 2016 voor Windows en Excel 2016 voor Mac. Tegenwoordig wordt Excel primair geleverd via Microsoft 365 (continu bijgewerkte, abonnementsgebaseerde versie) en als zelfstandige versie zoals Excel 2021 voor gebruikers die een permanente licentie verkiezen. Daarnaast zijn er gratis basisversies via Excel voor het web en mobiele apps met beperktere functionaliteit.
Gebruik en toepassingen
Excel wordt breed ingezet in bedrijven, onderwijs en onderzoek voor:
- boekhouding en financiële rapportage
- budgettering en prognoses
- data‑analyse en dashboards
- projectplanning en resourcebeheer
- wetenschappelijke berekeningen en statistiek
Beveiliging en samenwerking
Excel ondersteunt gebruikers- en bestandsbeveiliging (wachtwoordbeveiliging, beperkte bewerkingsrechten), en in cloudomgevingen co‑authoring en bestandsdeling met toegangsniveaus. Macro's en externe dataconnecties vereisen extra aandacht vanwege mogelijke malware‑risico's; gebruik ingebouwde beveiligingsinstellingen en open alleen bestanden uit betrouwbare bronnen.
Kortom, Microsoft Excel is een veelzijdig en krachtig hulpmiddel voor het organiseren, analyseren en visualiseren van gegevens, met functies variërend van eenvoudige berekeningen tot geavanceerde gegevensmodellering en automatisering met VBA.
Zoek in de encyclopedie