Charles Rudolph Boysen — Amerikaanse tuinbouwer en bedenker van de boysenbes
Ontdek Charles Rudolph Boysen, de Californische tuinbouwer die de boysenbes creëerde — een unieke hybride van bramen, frambozen en loganbessen. Leefde 1895–1950.
Charles Rudolph Boysen (14 juli 1895 - 25 november 1950) was een tuinbouwer uit Californië. Boysen werkte van 1921-1950 als opzichter van het stadspark van Anaheim. Hij creëerde de boysenbes, een hybride tussen verschillende soorten bramen, frambozen en loganbessen.
Leven en werk
Charles R. Boysen werkte het grootste deel van zijn leven als gemeentelijk tuinman en opzichter van parken in Anaheim. Tijdens zijn werk met sier- en fruitplanten experimenteerde hij met kruisingen van verschillende Rubus-soorten. Zijn doel was het verkrijgen van een vrucht met een goede smaak, stevigheid en productiviteit die geschikt was voor lokaal gebruik en verkoop.
Ontwikkeling van de boysenbes
In de jaren 1920 kruiste Boysen verschillende bramen- en frambozenrassen en selecteerde hij planten die gunstige eigenschappen combineerden. De nieuwe vrucht, later bekend geworden als de boysenbes, onderscheidde zich door zijn grote formaat, diepe kleur en rijke smaak. Boysen slaagde er niet direct in de teelt op commerciële schaal voort te zetten; door vorstschade, verhuizingen en andere tegenslagen raakten veel van zijn oorspronkelijke planten in verval.
Begin jaren 1930 kwamen de planten in beeld bij de tuinbouwer en ondernemer Walter Knott. Knott vond verwaarloosde ranken en nam stekken om te vermeerderen. Hij begon de vruchten te telen en te verkopen onder de naam "boysenberry" — vernoemd naar Boysen — en droeg daarmee in belangrijke mate bij aan de verspreiding en popularisering van de soort.
Kenmerken van de vrucht
- Uiterlijk: grote, ovale tot langwerpige bessen met een dieprode tot paars-zwartige kleur.
- Smaak: sappig met een zoet-zure, rijke en aromatische smaak; geschikt voor zowel vers gebruik als verwerking.
- Structuur: zacht en sappig, vergelijkbaar met andere hybride bramen, waardoor de bessen zich goed lenen voor jam, taarten en conserven.
Teelt en verzorging
De boysenbes groeit op ranken (bramenachtige kruipende stengels) en vraagt om vergelijkbare verzorging als andere bramen- en frambozenrassen. Enkele algemene teeltadviezen:
- Standplaats: zonnig tot licht beschaduwd, goed doorlatende bodem.
- Bodem: humusrijk, voedzaam en licht zuur tot neutraal.
- Ondersteuning: ranken profiteren van geleiding aan een latwerk of draad, wat oogsten vergemakkelijkt en ziektedruk vermindert.
- Snoei: verwijder na de oogst de afgewerkte (meestal tweejarige) canes om nieuwe groei te bevorderen.
- Ziektes en plagen: let op schimmelziekten (bijv. wortelrot bij slechte drainage) en groene of stekelige plagen die bramen soms aantasten.
Nalatenschap
Hoewel Boysen zelf niet rijk werd van zijn ontdekking, leeft zijn naam voort in de cultivar en in de populaire cultuur van Zuid-Californië. De boysenbes is een vast onderdeel geworden van lokale keukens en producten. Met name Knott's Berry Farm speelde een sleutelrol bij de commerciële introductie en het bekendmaken van de vrucht; tegenwoordig worden boysenberries verwerkt in jam, taarten, ijs en andere lekkernijen en worden ze gevierd tijdens evenementen en festivals rondom de regio.
Bronnen en context: dit artikel beschrijft de belangrijkste feiten over Boysen en de door hem gefokte vrucht. Voor gedetailleerde historische en botanische informatie zijn gespecialiseerde tuinbouw- en geschiedkundige bronnen raadzaam.
Boysenberry
Rudolph Boysen experimenteerde met verschillende bessenkruisingen in Napa, Californië in de jaren 1920. In 1923 groeide en bloeide zijn hybride met succes. Boysen slaagde er echter niet in om van zijn nieuwe bes een commercieel succes te maken en gaf zijn teelt op nadat hij bij een ongeluk zijn rug had gebroken.
Jaren later, nadat hij naar Orange County was verhuisd, hoorde een collega-teler genaamd Walter Knott over de bes en spoorde Boysen op. Walter Knott slaagde erin een paar stervende wijnstokken weer tot leven te wekken op zijn boerderij, nu bekend als Knott's Berry Farm in Buena Park, Californië. Knott noemde de vrucht naar Boysen.
Zoek in de encyclopedie