Administratieve indeling van Kroatië: graafschappen, gemeenten en nederzettingen

Overzicht van Kroatiës administratieve indeling: 20 graafschappen + Zagreb, gemeenten, steden en nederzettingen — structuur, bevoegdheden en lokale indelingen helder uitgelegd.

De administratieve afdelingen van Kroatië op het eerste niveau zijn de 20 graafschappen (županija, pl. županije) en één stadsgraafschap (grad, "stad"), Zagreb. Het stadsgraafschap Zagreb heeft een speciale status en combineert de bevoegdheden van zowel een graafschap als een grote stad.

Op het tweede niveau bestaan lokale overheden uit gemeenten (općina, pl. općine) en steden (grad, pl. gradovi). Beide typen lokale entiteiten omvatten één of meer nederzettingen (naselje, pl. naselja). De nederzettingen zijn geen rechtspersonen en vervullen vooral een statistische en geografische functie; ze zijn te vergelijken met de censusplaatsen in de Verenigde Staten. Wanneer nederzettingen deel uitmaken van grotere steden of gemeenten, kunnen zij organisatorisch worden ingedeeld in stadsdelen of lokale commissies zoals gradski kotari, gradske četvrti of mjesni odbori. Kleine gemeenten omvatten vaak slechts één nederzetting.

Bestuurlijke rollen en organen

Elke graafschap wordt bestuurd door een župan (gouverneur/prefect) en een graafschapsvergadering (županijska skupština). Steden hebben een burgemeester (gradonačelnik) en een stadsraad; gemeenten worden geleid door een gemeentehoofd (načelnik) en een gemeenteraad. Lokale verkiezingen vinden doorgaans eens in de vier jaar plaats en bepalen zowel de uitvoerende als de wetgevende organen op regionaal en lokaal niveau.

Taken en bevoegdheden per bestuurslaag

• Graafschappen (županije): coördinatie van regionale ontwikkeling, beheer van secundair onderwijs, ziekenhuiszorg en sommige regionale wegen, ruimtelijke ordening op regionaal niveau, toerisme en economische stimulering.
• Steden en gemeenten (gradovi en općine): verantwoordelijk voor lokale infrastructuur (lokale wegen, water- en rioolvoorziening), primair onderwijs, sociale bijstand, openbare orde in samenwerking met landelijke diensten, lokale ruimtelijke plannen en vergunningverlening.
• Nederzettingen (naselja): geen eigen rechtsbevoegdheid; dienen als administratieve en statistische eenheden voor adressering, bevolkingsregistratie en planning. In de praktijk worden veel lokale diensten en participatie georganiseerd via lagere structuren zoals mjesni odbori.

Lokale onderverdelingen binnen steden en gemeenten

Grote steden zijn vaak verder onderverdeeld in administratieve eenheden om diensten en participatie te verbeteren. Veelvoorkomende indelingen zijn:

• Gradske četvrti (stadswijken) — grotere stadsdelen met eigen raad of adviesorgaan.
• Gradski kotari — traditionele stadswijken, vooral in sommige kuststeden.
• Mjesni odbori (lokale commissies) — laagste bestuursniveau voor burgerparticipatie, vaak verantwoordelijk voor buurtzaken, klein onderhoud en lokale evenementen.

Financiering en samenwerking

De inkomsten van graafschappen, steden en gemeenten bestaan uit lokale belastingen en heffingen, deel uitmakende nationale transfers en middelen uit Europese- en andere internationale fondsen. Veel projecten (infrastructuur, toerisme, milieu) vereisen samenwerking tussen verschillende bestuurslagen en soms ook met buitenlandse of EU-instellingen.

Praktische opmerkingen

De precieze aantallen gemeenten, steden en nederzettingen kunnen in de loop der tijd veranderen door herindelingen of wetgevende aanpassingen. In het algemeen heeft Kroatië een netwerk van tientallen graafschappen, meer dan honderd steden en enkele honderden gemeenten, met duizenden individuele nederzettingen. Voor actuele cijfers en officiële lijsten is het aan te raden de gegevens van het Kroatische Bureau voor de Statistiek of de officiële overheidsbronnen te raadplegen.

Lijst van administratieve afdelingen

• Provincies (21)
• Bjelovar-Bilogora
• Brod-Posavina
• Dubrovnik-Neretva
• Istrië
• Karlovac
• Koprivnica-Križevci
• Krapina-Zagorje
• Lika-Senj
• Međimurje
• Osijek-Baranja
• Požega-Slavonië
• Primorje-Gorski Kotar
• Šibenik-Knin
• Sisak-Moslavina
• Split-Dalmatië
• Varaždin
• Virovitica-Podravina
• Vukovar-Syrmia
• Zadar
• Zagreb
• Stad Zagreb
• Steden en gemeenten (556)
• Stadsdelen en lokale comités
• Schikkingen (6.749)

 
Counties van Kroatië:   Bjelovar-Bilogora Brod-Posavina Dubrovnik-Neretva Istrië Karlovac Koprivnica-Križevci Krapina-Zagorje Lika-Senj Međimurje Osijek-Baranja Požega-Slavonië Primorje-Gorski Kotar Šibenik-Knin Sisak-Moslavina Split-Dalmatië Varaždin Virovitica-Podravina Vukovar-Syrmia Zadar Stad Zagreb Provincie Zagreb  

Vragen en antwoorden

V: Hoeveel administratieve afdelingen zijn er in Kroatië?

V: Wat is de naam van het stadsbestuur in Kroatië?

V: Wat zijn nederzettingen in Kroatische bestuursdistricten?

Zoek op letter