Bosanka (letterlijk: "Bosnische vrouwen") is een kleine rivier in centraal Bosnië. Het is een rechter zijrivier van de Vrbanja rivier. De Bosanka ontspringt op de zuidelijke hellingen van de berg Uzlomac (ongeveer 800 meter hoogte) uit vier afzonderlijke bronnen. De totale lengte van de rivier is ongeveer 6 kilometer. De rivier stroomt onder meer door het dorp Petrovići; de monding in de Vrbanja ligt tussen de dorpen Dabovci en Dudići. De samenloop met de Vrbanja bevindt zich stroomafwaarts van Vrbanjci, dicht bij de snelweg M-4 (Banja Luka - Doboj).
Zijrivieren en historische watermolens
De belangrijkste (linker) zijrivier van de Bosanka is de Vodalka. In 1950 waren er nog acht watermolens in de stroomgebieden van de Bosanke en Vodalke; die molens waren van lokaal belang voor het malen van graan en speelden een rol in het economische leven van de omliggende dorpen. Aan de oostelijke kant van de Vodalka liggen meerdere kleinere beken, zoals de Zmajevac, Pirizevac en Breska. Aan de westkant ontspringen of monden de Jelovac, Pušića potok, Svinjara en Jošavka in het stroomgebied.
Natuur, landschap en gebruik
De Bosanka stroomt door een heuvelachtig, bosrijk landschap dat typerend is voor deze streek van Centraal-Bosnië. De oevers en de zijbeken vormen samen een klein maar divers watersysteem dat habitat biedt voor lokale water- en oeverplanten en voor diersoorten die in kleine berg- en stroomdalmilieus voorkomen. Historisch gezien waren de watermolens langs de Bosanka en haar bijrivieren belangrijke elementen van de lokale economie; tegenwoordig herinneren sporen van die molens aan het traditionele gebruik van de stroom.
Geschiedenis en gevolgen van de oorlog
Tijdens de oorlog in Bosnië werden veel inwoners van het gebied rond de Bosanka verdreven en vielen er ook slachtoffers. Dit trof onder meer het dorp Vrbanjci en de omgeving van Večići, Hrvaćani, Garići en Rujevica. De gebeurtenissen uit die periode hebben blijvende gevolgen gehad voor de demografie en het sociale weefsel van de regio.
Vandaag vormen de Bosanka en haar zijbeken een klein maar waardevol onderdeel van het regionale watersysteem. Lokale belangstelling bestaat uit het behoud van historische elementen (zoals oude molenplaatsen), het behoud van de natuur langs de waterlopen en het onderhouden van infrastructuur bij de monding nabij de M-4-snelweg.