Hertog van Edinburgh: geschiedenis, houders en betekenis van de titel

Ontdek de rijke geschiedenis, prominente houders en betekenis van de titel Hertog van Edinburgh — van 1726 tot prins Philip en de rol binnen het Britse koningshuis.

Duke of Edinburgh, genoemd naar de stad Edinburgh, is een adellijke titel binnen het Britse vorstenhuis. De titel werd sinds 1726 drie keer ingesteld voor leden van de koninklijke familie. De huidige houder is prins Edward; eerder droeg de titel lange tijd prins Philip, echtgenoot van koningin Elizabeth II.

Ontstaansgeschiedenis en instellingen

• 1726 (eerste instituering) – De titel werd in 1726 geschapen voor Prins Frederick, de oudste zoon van koning George II. Bij zijn overlijden ging de titel over op zijn zoon, die later koning werd; bij troonsbestijging ging de titel op in de kroon.
• 1866 (tweede instituering) – In 1866 kreeg Prins Alfred, een zoon van koningin Victoria, de titel Duke of Edinburgh. Deze lijn stierf uit en de Britse titel kwam in 1900 te vervallen.
• 1947 (derde instituering) – Kort voor zijn huwelijk met de toenmalige prinses Elizabeth verleende koning George VI de titel aan prins Philip. Naast de dukedom kreeg Philip ook andere titels (zoals de graaf van Merioneth en baron Greenwich). Na de dood van prins Philip in 2021 ging de titel naar zijn oudste zoon, en bij diens troonsbestijging ging de titel weer in de kroon. In maart 2023 verleende koning Charles III de titel vervolgens opnieuw aan zijn broer, prins Edward, die sindsdien de huidige Duke of Edinburgh is.

Houders (kort overzicht)

• 1726–(opgegaan in de kroon): Prins Frederick en daarna zijn zoon (later koning).
• 1866–1900: Prins Alfred (lijn uitgestorven; titel vervallen).
• 1947–2021: prins Philip (derde instelling). Na zijn overlijden werden de geestelijke en ceremoniële functies van de titel in praktijk tijdelijk anders ingevuld; in 2023 werd de titel aan prins Edward toegekend.
• 2023–heden: Prins Edward (huidige houder).

Betekenis en maatschappelijke rol

De titel heeft vooral symbolische en ceremoniële waarde. Een Duke of Edinburgh vertegenwoordigt de monarchie bij officiële gelegenheden en vervult vaak beschermheerschappen over stichtingen, goede doelen en maatschappelijke projecten. Een van de bekendste initiatieven die met de titel verbonden is, is het internationale jongerenprogramma dat bekendstaat als the Duke of Edinburgh’s Award (DofE), dat in 1956 door prins Philip werd gestart om persoonlijke ontwikkeling, sport en vrijwilligerswerk onder jongeren te bevorderen.

Erfopvolging en aanspreekvorm

• Peeragetitels als Duke of Edinburgh worden gewoonlijk verleend met een bepaling over erfopvolging (meestal aan “heirs male of the body” — mannelijke erfgenamen), tenzij in de letters patent anders staat vermeld.
• When the holder becomes monarch the dukedom typically merges with the crown; in dat geval kan de vorst de titel later opnieuw verlenen aan een ander familielid.
• De titeldrager wordt in officiële contexten aangesproken als His Royal Highness the Duke of Edinburgh (in het Nederlands vaak: Zijne Koninklijke Hoogheid de hertog van Edinburgh).

Samengevat is de titel Duke of Edinburgh een van de prominente eretitels binnen de Britse vorstelijke familie: historisch verbonden met zowel Engeland als Schotland, meerdere keren opnieuw ingesteld en gekoppeld aan belangrijke maatschappelijke activiteiten en patronaten.

Zoek op letter