Edmund Papinot: Franse Japanoloog en auteur van het Woordenboek van Japan

Edmund Papinot, Franse Japanoloog en auteur van het invloedrijke Historisch en Geografisch Woordenboek van Japan — essentiële bron voor Japanstudies en historisch onderzoek.

Jacques Edmund-Joseph Papinot (1860-1942) was een Franse rooms-katholieke priester, academicus, historicus, redacteur, Japanoloog.

Papinot is vooral bekend vanwege zijn Historisch en Geografisch Woordenboek van Japan, dat in 1899 voor het eerst in het Frans werd gepubliceerd. Het werk werd in 1906 in het Engels gepubliceerd.

Papinot bracht meerdere jaren in Japan door als missionaris en onderzoeker. Tijdens zijn verblijf verzamelde hij uitgebreid materiaal uit Japanse kronieken, geografische beschrijvingen, regeringsdocumenten en lokale overleveringen. Met dit materiaal stelde hij een omvangrijk naslagwerk samen dat informatie geeft over plaatsen, historisch belangrijke personen, familienamen, clans, bestuurlijke indelingen en belangrijke gebeurtenissen uit de Japanse geschiedenis.

Het Woordenboek (oorspronkelijke Franse titel: Dictionnaire historique et géographique du Japon) bevat naar moderne maatstaven een grote hoeveelheid korte encyclopedische lemma's en trefwoorden en werd al snel een standaardreferentie voor westerse geleerden die onderzoek deden naar Japan. De Engelse editie uit 1906, vaak geciteerd als Historical and Geographical Dictionary of Japan, maakte het werk toegankelijker voor een breder internationaal publiek. Door de detailrijkheid van plaatsnamen en historische aanduidingen is het woordenboek nog altijd van nut, met name voor oudere bronverwijzingen en voor het ontcijferen van historische plaatsaanduidingen en familienamen.

Hoewel het Woordenboek van onschatbare waarde is als naslagwerk, moet men bij gebruik rekening houden met enkele beperkingen: het dateert uit het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw, bevat verouderde interpretaties en weerspiegelt soms de toen gangbare westerse zienswijzen. Ook de transliteratie van Japanse namen en plaatsnamen kan afwijken van moderne standaarden (verschillende systemen zoals Hepburn of kunrei kunnen leiden tot varianten in spelling).

Nalatenschap: Papinots werk heeft bijgedragen aan de verspreiding van kennis over Japan in Europa en Noord-Amerika en diende vele onderzoekers als uitgangspunt. Het woordenboek is sindsdien meerdere keren herdrukt en gedigitaliseerd; digitale kopieën en scans zijn tegenwoordig gemakkelijk online te vinden en worden nog steeds geraadpleegd door historici, taalkundigen en genealogen die met oudere bronnen werken.

Publicaties (selectie)

• Dictionnaire historique et géographique du Japon (Franse editie, 1899)
• Historical and Geographical Dictionary of Japan (Engelse editie, 1906)
• Daarnaast publiceerde Papinot bijdragen en artikelen in vakbladen en missionaire publicaties over Japanse geschiedenis en geografie.

Voor wie verder wil lezen: raadpleeg moderne studies over Japanse historiografie en naslagwerken voor actuele inzichten, en gebruik Papinot vooral als historisch naslagwerk bij het bestuderen van oudere bronnen en aanduidingen. Digitale exemplaren van zijn woordenboek zijn te vinden in online archieven zoals Internet Archive en diverse universitaire bibliotheken.

Zoek op letter