Screen One is een Britse televisie-anthologie dramaserie, geproduceerd door BBC Studios en gedistribueerd door BBC Worldwide. De reeks werd van 1989 tot 1998 op BBC1 uitgezonden. In totaal werden ongeveer zestig televisiefilms gemaakt, verspreid over zes reguliere series, daarnaast werden enkele afleveringen als losse, stand-alone specials vertoond. De afleveringen bestonden telkens uit op zichzelf staande drama's met een afgerond verhaal, vaak met de productie- en presentatiekwaliteit van een korte speelfilm.
Ontstaan en achtergrond
De wortels van Screen One liggen in de traditie van Britse ééndelige televisiedrama's. De invloedrijke serie Play for Today liep van 1970 tot 1984 en bracht toneelachtige, studio-gebaseerde drama's op televisie. Na het einde van Play for Today kreeg producent Kenneth Trodd de opdracht een nieuwe reeks eenmalige televisiedrama's te ontwikkelen; dat leidde in 1985 tot Screen Two, die op BBC2 werd uitgezonden. In tegenstelling tot het studioformaat van veel afleveringen van Play for Today werden de afleveringen van Screen Two volledig op film opgenomen, wat zorgde voor een meer cinematische uitstraling.
Overgang naar BBC1 en formatwijziging
In 1989 werd het concept overgezet naar BBC1 onder de titel Screen One en aangepast voor een groter, meer mainstream televisiepubliek. De verschuiving naar BBC1 ging samen met een nadruk op hogere productiewaarden en het aantrekken van bekende namen uit zowel televisie als film, waardoor de afleveringen toegankelijker werden voor een breed publiek. Het voorbeeld van Channel 4 — dat sommige televisiefilms later ook in de bioscoop bracht — gaf aan dat televisiedrama's met filmische kwaliteit ook commercieel en artistiek succesvol konden zijn buiten het kleine scherm.
Cast, debuten en opvallende afleveringen
Screen One kende een indrukwekkende bezetting met zowel gevestigde sterren als opkomende talenten. Onder anderen Alfred Molina, Sean Bean, David Thewlis, Ray Winstone, Alan Bates, Judi Dench, James Fox, Keith Allen, Bob Peck, Alun Armstrong, Marina Sirtis, David Jason, Brenda Blethyn, James Bolam, Adrian Edmondson, Alison Steadman, Timothy West, Clive Russell en Janet McTeer stonden in verschillende afleveringen.
De serie bood ook een podium voor jonge acteurs die later grotere carrières kregen. Zo maakte onder anderen Keira Knightley één van haar vroegste schermoptredens in aflevering vijf van de serieserie, getiteld Royal Celebration. Naast acteurs fungeerde Screen One ook als leerschool voor scenaristen en regisseurs die later veel betekenden voor Britse film en televisie.
Productie en uitzending
Veel afleveringen van Screen One werden op film geproduceerd, wat bijdroeg aan een cinematische uitstraling ten opzichte van studio-opnames. De lengte van afleveringen varieerde, maar veel drama's hadden de duur van lange tv-films en waren zelfstandig te bekijken. De serie wisselde tussen reguliere seizoenen en losse specials; sommige afleveringen werden losgeprogrammeerd buiten het reguliere schema om uitgezonden.
Teruglopende productie en einde
In de loop van de jaren negentig veranderde het beleid bij de BBC: er kwam meer aandacht voor het ontwikkelen van series en doorlopende drama's. Vanaf 1993 werd de productie van losse telefilms minder prioriteit, en dat had direct effect op Screen One. In 1994 verscheen de laatste volledige serie, bestaande uit zes afleveringen. Na die reguliere reeks werden nog acht eenmalige specials geproduceerd. De allerlaatste aflevering van Screen One werd uitgezonden op 15 februari 1998, waarna de anthologiereeks definitief stopte.
Nalatenschap
Screen One wordt gezien als onderdeel van een belangrijke traditie van Britse telefilmdrama's: het combineerde filmische productiewaarden met de korte, zelfstandige vertelstructuur van televisiedrama. De serie leverde werk en zichtbaarheid voor een groot aantal acteurs, scenaristen en regisseurs en droeg bij aan de ontwikkeling van televisieproductie in het Verenigd Koninkrijk. Hoewel het format in latere jaren minder gebruikelijk werd, blijft Screen One een referentiepunt voor de kwaliteit en ambitie van Britse ééndelige dramaseries uit die periode.
Veel afleveringen zijn bewaard in de archieven van de BBC; herhalingen en commerciële uitgaven zijn echter wisselend beschikbaar, waardoor sommige titels tegenwoordig minder bekend zijn bij een nieuw publiek.