In Frankrijk is een subprefectuur (Frans: sous-préfecture) het administratieve centrum van een departementaal arrondissement dat niet de prefectuur van zijn departement bevat. De term geldt zowel voor het arrondissementelijk bestuursniveau als voor het gebouw waarin de administratieve zetel is gevestigd. In arrondissementen waar de prefectuur is gevestigd (het zogenaamde chef-lieu de département) is er geen aparte subprefectuur; de prefect of zijn secretaris-generaal neemt daar de functies op zich.

Geschiedenis en organisatie

De indeling in arrondissementen en het ambt van subprefect vinden hun oorsprong in de hervormingen van 1800 onder het Consulaat. Sindsdien vertegenwoordigt de subprefect de centrale overheid op het arrondissementniveau. Tussen mei 1982 en februari 1988 droegen subprefecten tijdelijk de titel "commissaire adjoint de la République", een naam die terugging op de periode van decentralisatie en de politieke context van die jaren.

Taken en bevoegdheden

De subprefect vervult uiteenlopende administratieve en coördinerende taken als vertegenwoordiger van de Staat in het arrondissement. Belangrijke taken zijn onder meer:

  • coördinatie van de uitvoering van nationale beleidsmaatregelen door lokale en regionale diensten;
  • toezicht op de legaliteit van handelingen van gemeenten en intercommunales binnen het arrondissement (het zogenaamde contrôle de légalité), in samenwerking met de prefectuur;
  • ordehandhaving en openbare veiligheid in samenwerking met politie en gendarmerie, en coördinatie bij crisissen en rampen;
  • organiseren en coördineren van verkiezingen en de administratieve taken daaromheen;
  • dienstverlening aan burgers en lokale overheden: informatie, vergunningen en bemiddeling bij contact met nationale instanties;
  • economische en sociale ondersteuning op lokaal niveau: stimuleren van bedrijvigheid en coördinatie van staatssteun of projecten;
  • representatie van de Staat bij lokale plechtigheden en bestuurlijke contacten.

Wie is de onderprefect?

De verantwoordelijke ambtenaar van een onderprefectuur is de onderprefect (Frans: sous-préfet), bijgestaan door een secretaris-generaal en personeel dat de verschillende dossiers afhandelt. Subprefecten zijn hoge ambtenaren: zij worden benoemd bij decreet van de President van de Republiek op voorstel van de Eerste Minister en de Minister van Binnenlandse Zaken. In sommige gevallen worden subprefecturen gebundeld of opereert de subprefect als 'non-resident' en reist hij/zij tussen meerdere locaties, als gevolg van moderniserings- en bezuinigingsmaatregelen.

Relatie met de prefectuur en uitzonderingen

Wanneer het bestuur van een arrondissement vanuit een prefectuur wordt waargenomen, vervult de secretaris-generaal van de prefect taken die gelijkwaardig zijn aan die van de subprefect. De prefectuur blijft echter het hogere, departementale bestuursorgaan met bredere bevoegdheden en verantwoordelijkheden.

De arrondissementen van Parijs, Lyon en Marseille zijn afdelingen van de stad (of de gemeente) en niet van de prefectuur, en zijn dus geen arrondissementen in dezelfde zin als de arrondissementen van een departement. Deze stedelijke arrondissementen hebben een andere bestuurlijke structuur en mogen niet verward worden met de departementale arrondissementen die onder een subprefectuur vallen.

Huidige ontwikkelingen

In recente jaren is er in Frankrijk aandacht geweest voor het moderniseren en efficiënter maken van territoriale overheidsdiensten. Dat heeft geleid tot hergroepering van sommige subprefecturen, de invoering van maisons de services au public (lokale publieksdiensten) en het sterker inzetten op digitale dienstverlening. Desondanks blijft de subprefectuur een belangrijk instrument voor regionale verankering van de nationale administratie en voor de dagelijkse ondersteuning van gemeenten en burgers.