Tijdslijn van Bourgondische en Habsburgse aankopen in de Lage Landen

Schrijver: Leandro Alegsa Aanmaakdatum: 17 september 2022

Rond de 13e en begin 14e eeuw werden veel Nederlandse steden belangrijk. Ze speelden een belangrijke rol in de politieke en economische zaken van hun leengoederen.

De Vlaamse steden kregen macht over hun graafschap. Toen Lodewijk II, graaf van Vlaanderen, stierf zonder mannelijke erfgenaam, regelden deze steden (Brugge, Ieper en Gent) een huwelijk tussen zijn dochter en de hertog van Bourgondië. Daarmee brachten zij gebeurtenissen op gang die leidden tot de Bourgondische en, in 1478, de Habsburgse Nederlanden.

Gebied van het huis Valois-Bourgondië tijdens het bewind van Karel de Stoute.

Onder Bourgondië

In 1384 kreeg Filips de Stoute het graafschap Vlaanderen, Artois en het Vrije Graafschap door te trouwen met Margaretha III, gravin van Vlaanderen, een huwelijk dat gesteund werd door de Vlaamse steden.
In 1429 koopt Filips de Goede (de kleinzoon van Filips de Stoute) het graafschap Namen van Jan III, markies van Namen.
In 1430 stierf Filips van Brabant kinderloos en liet zijn neef Filips de Goede achter als erfgenaam in Brabant, Lothier en Limburg.
In 1432 eindigden de Hoekse en Kabeljauwse oorlogen in een overwinning voor de Hollanders. Filips de Goede werd aangeboden als graaf van Holland, Zeeland en Henegouwen.
In 1443 verovert Filips het hertogdom Luxemburg
In 1456 werd Filips' buitenechtelijke zoon, David, gekozen tot bisschop van Utrecht. Dit leidde tot de Eerste en Tweede Utrechtse Burgeroorlog.
In 1456 liet hij ook zijn neef Lodewijk van Bourbon prins-bisschop van Luik worden, wat leidde tot de Luikse Oorlogen.
In 1473 koopt Filips' zoon, Karel de Stoute, het hertogdom Brussel van hertog Arnold. Het huis van Bourgondië verliest deze titel echter bij Karels dood in 1477.
In 1477 stierf Karel de Stoute in de strijd tegen een alliantie geleid door de koning van Frankrijk. Frankrijk voegde het hertogdom Bourgondië toe. Zijn dochter werd Maria van Bourgondië genoemd.

Onder Habsburg

In 1478 trouwde Maria met Maximiliaan I van Habsburg, de Heilige Roomse Keizer, waarmee de periode van de Habsburgse Nederlanden begon.
In 1506 erfde Keizer Karel, kleinzoon van Maximiliaan en Maria, de Nederlandse landerijen van zijn familie. Hij is ook de Heilige Roomse Keizer en Koning van Spanje.
In 1521 veroverde Karel V Doornik en de Doornikse bevolking, tot dan toe onder Franse invloed.
In 1524 veroverde Karel tijdens de Gelderse Oorlogen Friesland, dat omgedoopt werd tot Heerlijkheid Frisia.
In 1528 bevrijdde Karel het Bisdom Utrecht en zijn landerijen in Overijssel, en voegde ze toe als Heerlijkheid Utrecht en Heerlijkheid Overijssel, tijdens de Gelderse Oorlogen.
In 1536 veroverde Karel de Heerlijkheid Groningen en het Graafschap Drenthe, tijdens de Gelderse Oorlogen.
In 1543 heroverde Karel het hertogdom Gelderland en het graafschap Zutphen (in personele unie) tijdens de Gelderse Oorlogen.

In 1549 vaardigde Karel V een Pragmatische sanctie uit; het creëren van de Zeventien Provinciën.

Politiek gezien waren de Bourgondische en de Habsburgse periode zeer belangrijk voor de Nederlanders. Dit omdat de verschillende Nederlandse leengoederen nu politiek verenigd waren in één groep. De periode eindigde in grote onrust. Er was de opkomst van het protestantisme, het beleid van het Habsburgse Rijk en andere factoren resulteerden in de Nederlandse Opstand en de Tachtigjarige Oorlog.