Naar de inhoud gaan
Home

Two wrongs make a right — betekenis, logica en gebruik

Bespreking van het gezegde 'two wrongs make a right' en de tegenhanger 'two wrongs don't make a right': betekenis, logische status, voorbeelden en belangrijke onderscheidingen.

Auteur: Aangemaakt: Bijgewerkt:

Overzicht

De uitdrukking "two wrongs make a right" verschijnt vaak in gesprekken over moraal en retoriek. Letterlijk stelt zij dat twee foutieve handelingen samen een juiste uitkomst zouden rechtvaardigen. In tegenstellende vorm wordt meestal gezegd: "two wrongs don't make a right", een spreekwoord dat betoogt dat het onjuist is om onrecht met onrecht te beantwoorden. Beide formuleringen fungeren als korte morele oordelen die in veel talen en culturen terugkomen.

Logische en retorische aard

Als argumentatie wordt het idee dat twee fouten samen een juiste daad opleveren vaak beschouwd als een drogreden van relevantie. Een typische variant is het afleiden van toestemming voor eigen wangedrag op basis van het wangedrag van een ander. Deze strategie valt onder de categorie tu quoque of weerspiegelende verdediging; meer algemene analyses vinden zich onder het begrip drogreden. Literatuur over argumentatieleer bespreekt waarom zo'n reactie weinig zegt over de morele of juridische rechtvaardiging van de tweede daad; zie ook bronnen over relevantie en argumentatie.

Geschiedenis en taalgebruik

De negatieve vorm — dat twee fouten geen goed maken — wordt al eeuwenlang gebruikt als spreekwoordelijke morele richtlijn. Als spreekwoord is het kort en gemakkelijk toepasbaar in alledaagse gesprekken en in morele berispingen. Voor een beknopte encyclopedische uitleg van de spreekwoordelijke behandeling kan men refereren naar algemene naslagwerken over gezegden.

Voorbeelden en toepassingen

  • Persoon A beschuldigt Persoon B van liegen; Persoon B reageert door te benadrukken dat Persoon A eerder ook gelogen heeft — dit is een klassieke "two wrongs"-reactie.
  • In discussie over plagiaat: het kopiëren van andermans werk om de vermeende diefstal van eigen werk te wreken is moreel problematisch, ook al was het oorspronkelijke handelen onjuist.
  • Soms voert men vergelding aan als afschrikking of herstel; zulke pragmatische overwegingen vergen aparte ethische en juridische analyse en maken de eenvoudige slogan niet per se waar.

Aandachtspunten en onderscheidingen

Belangrijke onderscheidingen zijn: het verschil tussen beschrijving en rechtvaardiging (het feit dat mensen vaak wreken betekent niet dat wreken moreel juist is), en het verschil tussen vergelding en zelfverdediging (zelfverdediging kan in sommige morele en juridische kaders acceptabel zijn zonder de slogan te ondersteunen). In argumentatie is het zinvol om te onderscheiden of een verwijzing naar andermans fout bedoeld is als verklaring, excuus of afleiding van verantwoordelijkheid.

Samenvattend: de uitdrukking is praktisch en expressief, maar als logisch argument zwak tenzij ondersteund door aanvullende morele of juridische gronden. Voor een kritische beoordeling is het nuttig te onderzoeken welk doel de verwijzing naar een eerdere fout dient: verlichting, waarschuwing, of rede om eigen gedrag goed te keuren.

"Two wrongs make a right"

"Two wrongs make a right" zou kunnen worden beschouwd als een drogreden van relevantie wanneer men aanneemt dat, als er één fout wordt begaan, een andere fout die zal opheffen.

Deze zin beschouwt de twee handelingen als verkeerd. daarom wordt hij niet gebruikt door een overtreder die zijn handeling niet als verkeerd beschouwt.

Volgens deze uitdrukking is het overtreden van de wet (of het onrecht) gerechtvaardigd, zolang de andere partij dat ook doet.

 

Twee fouten maken niet één goed

Two wrongs don't make a right is een spreekwoord dat betekent dat een onrechtmatige actie geen geschikte manier is om een eerdere onrechtmatige actie te corrigeren of ongedaan te maken, met betrekking tot een norm.

Bovendien voert zij aan dat ook het eerste beroep onjuist is.

 

Relatie

Wanneer beide handelingen als verkeerd worden beschouwd, kunnen de twee zinnen tegenover elkaar staan.

 

Kritiek

Algemeen gebruik van de term is bekritiseerd door wetenschapper Gregory S. Kavka, die schrijft in het Journal of Business Ethics. Kavka verwijst naar filosofische concepten van vergelding door Thomas Hobbes. Hij stelt dat als iets dat als een morele norm of gemeenschappelijke sociale regel wordt beschouwd maar genoeg wordt geschonden in de samenleving, een individu of een groep in de samenleving die norm of regel ook kan schenden, omdat ze dan niet oneerlijk worden benadeeld. Ook kunnen in specifieke omstandigheden schendingen van sociale regels verdedigbaar zijn als ze worden gedaan als directe reactie op andere schendingen. Kavka stelt bijvoorbeeld dat het verkeerd is om iemand van zijn eigendom te beroven, maar dat het goed is om eigendom terug te nemen van een crimineel die andermans eigendom afpakt. Hij stelt ook dat men moet oppassen deze dubbelzinnigheid niet te gebruiken als excuus om roekeloos ethische regels te overtreden.

De conservatieve journalist Victor Lasky schreef in zijn boek It Didn't Start With Watergate dat "two wrongs don't make a right", maar als een reeks immorele dingen wordt gedaan en niet wordt vervolgd, schept dat een juridisch precedent. Dus, mensen die in de toekomst hetzelfde kwaad doen, zouden rationeel moeten verwachten dat ze er ook mee wegkomen. Lasky vergelijkt de situatie tussen John F. Kennedy's afluisteren van Martin Luther King Jr. (wat tot niets leidde) en Richard Nixon's acties in Watergate (waarvan Nixon dacht dat ze ook tot niets zouden leiden).

 

Geschiedenis

De uitdrukking "two wrongs infer one right" komt voor in een gedicht uit 1734, gepubliceerd in The London Magazine.

 

Verwante pagina's

  • Norm (filosofie)
  • Oog om oog
  • Tit for tat
  • Straf
  • Retributieve rechtvaardigheid
 

Gerelateerde artikelen

Auteur

AlegsaOnline.com Two wrongs make a right — betekenis, logica en gebruik

URL: https://nl.alegsaonline.com/art/102298

Delen

Bronnen