Adrastea (maan van Jupiter): ontdekking door Voyager 2, feiten & kenmerken
Ontdek Adrastea, de kleine maan van Jupiter: ontdekking door Voyager 2, unieke feiten, oorsprong en kenmerken in één compacte gids.
Adrastea of Jupiter XV is de op één na dichtstbijzijnde maan van Jupiter. Zij werd door David C. Jewitt en G. Edward Danielson ontdekt op foto's van de Voyager 2-sonde uit 1979 en kreeg de voorlopige aanduiding S/1979 J 1. In 1983 werd zij officieel genoemd naar de mythologische Adrastea (ook Adrasteia genoemd), een nimf die volgens de klassieke verhalen de jonge Jupiter verzorgde.
Adrastea heeft de bijzondere status dat zij de eerste maan was die werd ontdekt aan de hand van beelden gemaakt door een interplanetair ruimtevaartuig in plaats van via telescopische waarnemingen vanaf de aarde. Dat maakte de ontdekking belangrijk voor de verkenning van het Jupitersysteem en toonde aan hoe nuttig verrekijk- en sondedata zijn voor het opsporen van kleine objecten dicht bij grote planeten.
Kenmerken en uiterlijk
Over Adrastea is weinig bekend omdat de beschikbare opnamen van dichtbij beperkt en van lage resolutie zijn. Enkele algemeen geaccepteerde eigenschappen:
- Grootte en vorm: Adrastea is een zeer kleine, onregelmatig gevormde maan — naar schatting enkele kilometers tot enkele tientallen kilometers in omvang. Exacte afmetingen zijn onzeker door de beperkte beeldkwaliteit.
- Oppervlak en samenstelling: het oppervlak is donker en ruig, met veel regolith en puin dat door micrometeorietinslagen wordt opgehoopt. Men gaat uit van een steenachtige samenstelling met een lage albedo, vergelijkbaar met andere binnenste kleine manen van Jupiter.
- Rotatie: Adrastea draait waarschijnlijk in sessie (getijdegebonden) en houdt steeds dezelfde zijde naar Jupiter gekeerd, zoals gebruikelijk bij kleine satellieten dicht bij hun planeet.
Baan en relatie met de ringen
Adrastea omloopt Jupiter zeer dicht bij de planeet en bevindt zich in of vlakbij de hoofdring (main ring) van Jupiter. Door de nauwe ligging speelt de maan een belangrijke rol bij de dynamiek van de ring:
- Micrometeorietinslagen op Adrastea slaan stofdeeltjes los die bijdragen aan en onderhoud van Jupiters ring vormen.
- De zwaartekrachtswerking van zulke binnenste manen helpt de structuur van de ring te beïnvloeden en kan bijdragen aan het bepalen van de randen van de ring.
Waarnemingen en verkenning
De belangrijkste bron van gegevens over Adrastea zijn de Voyager-2-beelden uit 1979. Latere missies, zoals Galileo en ruimtemissies die onderweg het Jupitersysteem passeerden, leverden soms aanvullende waarnemingen, maar gedetailleerde close-ups ontbreken grotendeels. Daardoor blijven veel fysische eigenschappen nog onzeker en zijn verbeterde opnamen of een gerichte verkenningsmissie nodig om preciezere afmetingen, massa en interne structuur vast te stellen.
Naamgeving en mythologie
De maan is vernoemd naar Adrastea (Adrasteia), een figuur uit de Griekse en Romeinse mythologie die vaak geassocieerd wordt met de opvoeding of verzorging van de jonge god Zeus (Jupiter). De naam werd in 1983 officieel toegekend nadat de voorlopige aanduiding S/1979 J 1 was gebruikt.
Samenvattend: Adrastea is een kleine, donkere en onregelmatig gevormde binnenmaan van Jupiter, beroemd als de eerste maan ontdekt met beelden van een interplanetair ruimtevaartuig. Zij speelt een belangrijke rol in de dynamiek van Jupiters ringstelsel, maar veel van haar eigenschappen blijven onzeker vanwege het beperkte aantal en de lage resolutie van beschikbare waarnemingen.
Fysieke kenmerken
Adrastea is niet bolvormig en is 20x16x14 km³ groot. Waarvan Adrastea is gemaakt en de massa van Adrastea is niet bekend, maar aangenomen dat zijn gemiddelde dichtheid gelijk is aan die van Amalthea (~0,86 g/cm³) kan zijn massa worden geschat op ~2×1015 kg. De dichtheid van Amalthea impliceert dat de maan bestaat uit waterijs met een porositeit van 10-15%, en Adrastea is mogelijk vergelijkbaar.
Van Adrastea zijn geen oppervlaktedetails bekend, vanwege de lage resolutie van de beschikbare beelden.
Ontdekkingsbeeld van Adrastea, genomen op 8 juli 1979 door Voyager 2. Adrastea is de stip in het midden, op de lijn van de Joviaanse ringen.
Baan
Adrastea is de kleinste en op één na dichtstbijzijnde maan van Jupiter. Hij draait om Jupiter op ~129.000 km (1,806 Jupiterstralen) binnen de hoofdring van de planeet. De orbitale excentriciteit van ~0,0015 en de inclinatie van ~0,03° ten opzichte van de evenaar van Jupiter zijn zeer gering.
Verkenning
Adrastea werd gevonden op Voyager 1- en 2-beelden, maar verscheen slechts als een stip. Het Galileo-ruimteschip kon de vorm ervan zien, maar de beelden blijven slecht.
Vragen en antwoorden
V: Wat is Adrastea?
A: Adrastea is een maan en is de op één na dichtstbijzijnde maan van Jupiter.
V: Wie heeft Adrastea ontdekt?
A: Adrastea werd ontdekt door David C. Jewitt en G. Edward Danielson op Voyager 2 sondefoto's uit 1979.
V: Wat is de betekenis van de naam van Adrastea, S/1979 J 1?
A: De naam van Adrastea, S/1979 J 1, geeft aan dat het de eerste maan was die in 1979 ontdekt werd, zoals aangegeven door de "J", en het eerste object was dat ontdekt werd in een baan om Jupiter, zoals aangegeven door de "S".
V: Wanneer werd Adrastea genoemd?
A: Adrastea kreeg zijn naam in 1983.
V: Naar wie is Adrastea genoemd?
A: Adrastea is vernoemd naar de mythologische Adrastea, een dochter van Jupiter en Ananke.
V: Wat was er zo bijzonder aan de ontdekking van Adrastea?
A: Adrastea was de eerste maan die ontdekt werd aan de hand van beelden die door een interplanetair ruimteschip gemaakt waren, in plaats van door telescopische fotografie.
V: Welk ruimteschip was verantwoordelijk voor de ontdekking van Adrastea?
A: Adrastea werd ontdekt door foto's van de Voyager 2 sonde uit 1979.
Zoek in de encyclopedie