Albiorix is een onregelmatige, niet-sferische maan van Saturnus. De satelliet werd in 2000 ontdekt en tijdelijk aangeduid als S/2000 S 11. In augustus 2003 kreeg zij de naam Albiorix, afgeleid van een Keltische benaming die verband houdt met oude stamgoden en verwant is aan de figuur Toutatis; hierover is meer informatie te vinden via Keltische naamgeving.

Kenmerken

Albiorix heeft een geschatte diameter van ongeveer 32 km, berekend onder de aanname van een lage albedo (reflectiviteit) van circa 0,04; voor uitleg over reflectie-eigenschappen zie albedo. Het lichaam is niet bolvormig, wat typisch is voor kleine, onregelmatige manen. Waarnemingen geven een rotatieperiode van ongeveer 13 uur en 19 minuten, wat inzicht biedt in de interne structuur en oppervlaktesamenstelling. Kleurverschillen op het oppervlak wijzen op heterogeniteiten of inslagstructuren.

Baan en groep

Albiorix draait ver van Saturnus, op een gemiddelde afstand van ongeveer 16 miljoen kilometer, en behoort tot de prograde, onregelmatige manen die gezamenlijk de zogenaamde Gallische groep vormen. Deze groep kenmerkt zich door vergelijkbare baanparamaters zoals inclinatie en excentriciteit en een gemeenschappelijke bewegingrichting. Een overzichtsdiagram dat banen vergelijkt benadrukt de excentriciteit door segmenten van pericentrum tot apocentrum; zie voor terminologie pericentrum en apocentrum en voor informatie over de groep Gallische groep.

Oorsprong en relevante waarnemingen

Spectrale en kleurgerelateerde waarnemingen suggereren dat Albiorix een groot kratergebied of landschapselement heeft dat opvalt ten opzichte van de rest van het oppervlak. Een veelgenoemde hypothese is dat kleinere Gallische-leden zoals Erriapo en Tarvos mogelijk afsplitsingen zijn als gevolg van een sterke inslag op Albiorix of van een gemeenschappelijke progenitor. Deze theorie wordt ondersteund door overeenkomsten in baanparameters en kleur, en door interpretaties van recente fotometrische data; verdere observaties zijn echter nodig om de gebeurtenissen precies te reconstrueren. Zie ook discussies over mogelijke inslagsporen via waarnemingen van kraters.

Betekenis en onderzoek

Als het grootste lid van de Gallische groep levert Albiorix waardevolle informatie over de dynamiek en geschiedenis van onregelmatige manen rond reuzenplaneten. Studie van zulke objecten helpt bij het begrijpen van capture-mechanismen, botsingsgeschiedenis en de populatievorming van kleine satellieten. Door de geringe afmetingen en grote afstand tot Saturnus zijn waarnemingen uitdagend; ze vereisen grote telescopen en zorgvuldige beeldverwerking. Toekomstige observaties, zowel vanaf de aarde als mogelijk door ruimtevaartuigen, kunnen kleurvariaties, rotatie-eigenschappen en de relatie met andere Gallische-leden verduidelijken.

Kort overzicht

  • Ontdekking: 2000 (aanduiding S/2000 S 11).
  • Naamgeving: Albiorix, Keltische oorsprong (Keltische namen).
  • Diameter: ~32 km (aanname albedo ~0,04; albedo).
  • Baan: ~16 miljoen km van Saturnus, prograde onregelmatige baan (Gallische groep).
  • Rotatie: ongeveer 13 h 19 min.
  • Opmerkelijk: kleurschakeringen wijzen op mogelijke inslag en fragmentatie in relatie tot Erriapo en Tarvos; zie ook inslaghypothesen.

Voor wie de orbitale context wil vergelijken met andere prograde, niet-sferische manen is er achtergrondinformatie beschikbaar over banen en pericentrum/apocentrum-terminologie via uitleg over baanpunten en een overzicht van groepsclassificatie. Algemene bronnen over Saturnus en zijn systeem zijn te vinden via Saturnus-gerelateerde samenvattingen.