De winterzonnewende is het moment waarop de zon de grootste afstand tot de Kreeftskeerkring heeft. Daarna gaat de zon terug naar de evenaar.
De aarde draait om de zon. Het zonlicht bereikt de Aarde onder een hoek. Op elke dag van het jaar staat de zon loodrecht op een bepaalde breedtegraad. Aan het begin van de lente en aan het begin van de herfst gaat de zon over de evenaar. Op de Juni-zonnewende staat hij boven de Kreeftskeerkring, op 23,5 graden noordelijkerbreedte. Op het noordelijk halfrond is dit de langste dag van het jaar, die de kortste nacht heeft en de Zomerzonnewende wordt genoemd. Op het zuidelijk halfrond is dit de kortste dag van het jaar, die de langste nacht heeft en de Winterzonnewende wordt genoemd. Op de decemberzonnewende is het boven de Steenbokskeerkring, op 23,5 graden zuidelijk. Op het zuidelijk halfrond is dit de langste dag van het jaar, die de kortste nacht heeft en de Zomerzonnewende wordt genoemd. Op het noordelijk halfrond is dit de kortste dag van het jaar, die de langste nacht heeft en de Winterzonnewende wordt genoemd.
Voor het noordelijk halfrond is de winterzonnewende rond 21 december. Dit betekent dat de zon in de zuidelijke tropen staat. Voor het zuidelijk halfrond is de winterzonnewende rond 21 juni. Dit betekent dat de zon op de noordelijke tropen staat.
Het woord zonnewende komt van het Latijnse Sol (zon) en sistere (niet bewegen), winterzonnewende betekent Zonnestilstand in de winter.
De aarde is gevoelig en beweegt zich op een elliptische manier rond de zon. Hierdoor beweegt het punt van waaruit de zon schijnt zich tussen de Steenbokskeerkring en de Kreeftskeerkring.
De winterzonnewende wordt gevierd rond 21 december sinds 1582, toen paus Gregorius XIII de Gregoriaanse kalender introduceerde.
