19 v.Chr.: kalender en het consulschap van Saturninus en Vespillo

Ontdek 19 v.Chr.: kalenderdetails van de Juliaanse kalender en het consulschap van Saturninus en Vespillo — politiek, tijdrekening en historische context.

Het jaar 19 voor Christus was ofwel een gewoon jaar dat begon op donderdag, vrijdag of zaterdag, ofwel een schrikkeljaar dat begon op donderdag of vrijdag van de Juliaanse kalender. Het stond toen bekend als het jaar van het consulschap van Saturninus en Vespillo.

Kalender en waarom de onduidelijkheid

In de tekst hierboven worden meerdere mogelijke startsdagen en -typen (gewoon of schrikkeljaar) genoemd. Dat komt doordat we voor jaren zo ver terug moeten vertrouwen op reconstructies van de Juliaanse kalender en op historische bronnen die niet altijd eenduidig zijn. Kort samengevat:

• Gewoon jaar = 365 dagen.
• Schrikkeljaar = 366 dagen (extra dag in februari).
• De vroege toepassing van de Juliaanse schrikkelregel (elke vier jaar) verliep in de praktijk niet altijd consequent; foutieve tellingen in de eerste decennia na invoering veroorzaakten latere correcties.
• Moderne chronologen gebruiken verschillende methodes (proleptische reconstructies, vergelijking met oude documenten en astronomische terugrekeningen), wat kan leiden tot alternatieve toewijzingen van de weekdag waarop het jaar begon.

Het consulschap als jaartelling

In het Romeinse rijk werden jaren vaak aangeduid naar de twee zittende consuls: de twee hoogste jaarlijks gekozen magistraten. De aanduiding "het jaar van het consulschap van Saturninus en Vespillo" betekent dus dat deze twee mannen dat jaar als consuls fungeerden. Deze manier van jaartelling (per consulpaar) was de gangbare praktijk in Rome en wordt veelvuldig gebruikt in antieke bronnen.

Historische context

Het jaar 19 v.Chr. valt in de regeringstijd van keizer Augustus, in een periode waarin het Romeinse rijk haar bestuur en grenzen consolideerde. Augustus' bewind kenmerkte zich door bestuurlijke hervormingen, reorganisatie van provincies en stabilisatie van het leger. Dergelijke brede ontwikkelingen vormden het kader waarbinnen consuls hun politieke en ceremoniële taken vervulden.

Praktische kant voor de moderne lezer

Als je zoekt naar specifieke gebeurtenissen uit 19 v.Chr., let er dan op dat bronnen die jaartallen geven vaak de Romeinse consulaatstelwijze gebruiken, en dat de exacte kalenderdag (bijvoorbeeld een datum in februari) afhankelijk kan zijn van de reconstructie die een moderne historicus of database hanteert. De verschillende mogelijke begindagen van het jaar zoals hierboven genoemd zijn dus geen tegenstrijdige feiten, maar weerspiegelen onzekerheden in de kalenderreconstructie.

Zoek op letter