Beata Maria Szydło (*15 april 1963 in Oświęcim, Polen) is een Pools politica. Sinds 2005 is ze afgevaardigde in het Poolse parlement. Ze werd premier van Polen op 16 november 2015 en trad af als premier op 11 december 2017; haar opvolger werd Mateusz Morawiecki. Szydło is lid van Prawo i Sprawiedliwość (Wet en Rechtvaardigheid, PiS).
Vroege loopbaan en partijwerk
Szydło werkte vanaf de jaren negentig in lokale en regionale politiek en werd in 2005 voor het eerst in het nationaal parlement (Sejm) gekozen als afgevaardigde voor PiS. Binnen de partij verwierf ze een positie als prominent lid en was betrokken bij beleid en campagnevoering die de conservatieve en sociaal-economische prioriteiten van PiS benadrukten.
Premierschap (2015–2017)
Als premier leidde Szydło een kabinet dat richting gaf aan een aantal belangrijke veranderingen in binnenlands beleid. Haar regering zette in op versterking van de rol van de staat in sociale en economische kwesties, diende traditionele waarden te benadrukken en voerde beleid dat vooral gericht was op gezinnen en sociale zekerheid.
Belangrijkste beleidsmaatregelen
- Sociale steunprogramma's: Haar kabinet voerde grootschalige sociale maatregelen in, met name uitbreiding van kinderbijslag en andere directe steun voor gezinnen, bedoeld om armoede te verminderen en de koopkracht te versterken.
- Economisch en sociaal beleid: de regering richtte zich op inkomensherverdeling via hogere uitkeringen en verhoging van pensioenen; er was ook aandacht voor stimulering van binnenlandse consumptie en banenbeleid.
- Hervormingen van de rechterlijke macht en instellingen: het kabinet voerde ingrijpende wijzigingen door in de organisatie en benoemingsprocedures van rechtbanken en het Constitutionele Tribunaal. Deze hervormingen leidden tot langdurige debatten over onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.
- Mediabeleid: er waren aanpassingen in de publieke omroep en toezicht op media, met kritiek van oppositie en internationale waarnemers over mogelijke inperkingen van persvrijheid.
Controverse en conflict met de EU
De wetswijzigingen en institutionele hervormingen tijdens Szydło’s premierschap veroorzaakten brede binnenlandse protesten en internationale kritiek. De Europese instellingen uitten zorgen over de scheiding der machten en de rechtsstaat in Polen. Als gevolg daarvan begonnen EU-organen formele procedures en dialogen over de toestand van de rechtsstaat in Polen, en ontstond langdurige politieke spanning tussen de Poolse regering en verschillende EU-instanties.
Latere loopbaan
Na haar aftreden als premier bleef Szydło een invloedrijke figuur binnen PiS en in de Poolse politiek. Ze bleef actief op politiek vlak en werd later ook in de Europese politiek zichtbaar. In 2019 werd ze gekozen als lid van het Europees Parlement, waar ze de belangen van haar partij en van Polen op Europees niveau vertegenwoordigde.
Persoonlijk en imago
Szydło wordt door haar aanhangers geprezen om haar directe stijl en nadruk op sociale rechtvaardigheid en nationale belangen. Critici verwijten haar regering centralisatie van macht en een koers die risico’s voor democratische normen en institutionele controle bevat. Haar premierschap markeerde een periode van diepgaande politieke polarisatie in Polen en een versterking van het debat over de balans tussen nationale soevereiniteit en Europese normen.