Simin Behbahani (1927–2014) — nationale dichteres van Iran en literaire icoon

Simin Behbahani — nationale dichteres van Iran en literaire icoon: tweemaal voor de Nobelprijs genomineerd, 'leeuwin van Iran' en invloedrijke stem in moderne Iraanse poëzie.

Simin Beh'bahāni (Perzisch: سیمین بهبهانی) (20 juni 1927 - 19 augustus 2014) was een Iraanse schrijfster en dichteres. Zij werd algemeen erkend als de nationale dichteres van Iran en geldt als een literaire icoon. Omdat ze een krachtige, onverschrokken stem voor vrijheid, gerechtigheid en vrouwenrechten was, noemden velen haar de leeuwin van Iran. Zij was tweemaal genomineerd voor de Nobelprijs voor Literatuur en ontving gedurende haar leven tal van nationale en internationale onderscheidingen.

Leven en loopbaan

Behbahani werd geboren op 20 juni 1927 en groeide op in Iran in een gezin dat literatuur en poëzie waardeerde. Ze publiceerde vanaf de tweede helft van de twintigste eeuw tientallen bundels en gedichten die wijd verspreid en vertaald werden. Haar werk maakte haar tot een van de meest gelezen en besproken dichters van het moderne Perzische taalgebied.

Literaire stijl en thema's

Behbahani was vooral bekend om haar vermogen klassieke Perzische vormen, zoals de ghazal, te vernieuwen. Ze combineerde traditionele ritmes en metrieken met hedendaagse taal en thema's. Haar poëzie behandelt vaak liefde en verlies, maar ook sociale en politieke kwesties: mensenrechten, nationale identiteit en de positie van vrouwen in de Iraanse samenleving. Haar directe, emotionele en bij tijden scherp kritische toon maakte haar gedichten toegankelijk voor een breed publiek.

Politieke betrokkenheid en maatschappelijke impact

Gedurende haar leven was Behbahani niet alleen dichteres maar ook publieke intellectueel. Ze sprak zich uit tegen onrecht en zette zich in voor vrouwenrechten en vrijheid van meningsuiting. Vanwege haar kritiek op machthebbers en op maatschappelijke misstanden had ze geregeld te maken met censuur, beperkingen en publieke controverse. Haar moedige publieke optredens en gedichten inspireerden generaties dichters en activisten in Iran en daarbuiten.

Erkenning en nalatenschap

Behbahani wordt internationaal erkend: haar werk is in meerdere talen vertaald en zij ontving verscheidene literaire prijzen en eerbetonen. Binnen Iran bleef ze een invloedrijke en veelgelezen figuur; jongere dichters noemen haar vaak als voorbeeld. Haar werk wordt nog steeds bestudeerd in literaire kringen en haar gedichten worden geciteerd bij politieke en culturele gebeurtenissen.

Behbahani werd op 6 augustus 2014 in Teheran in het ziekenhuis opgenomen. Zij lag in een toestand van coma tot haar dood dertien dagen later op 19 augustus 2014, 87 jaar oud. Haar overlijden leidde tot veel publieke rouw en uitgebreide media-aandacht, zowel in Iran als internationaal.

Nabeschouwing: Simin Behbahani liet een rijk en invloedrijk oeuvre na. Haar vermogen om traditie te verbinden met vernieuwing en haar scherpe sociale betrokkenheid zorgen ervoor dat zij in de Perzische literatuur een blijvende plaats heeft gekregen.

Zoek op letter