Overzicht

Het jaar 14 v.Chr. is een jaar uit de late Romeinse Republiek / vroege keizertijd dat in oude bronnen gewoonlijk wordt aangeduid als het jaar van het consulschap van Crassus en Lentulus. Door verschillen in reconstructies van de oude kalender is er onzekerheid over op welke weekdag 1 januari van dat jaar viel: sommige berekeningen geven donderdag (zie berekening A) of vrijdag (berekening B), terwijl andere modellen het jaar presenteren als een schrikkeljaar dat op woensdag (alternatief C), donderdag (alternatief D) of vrijdag (alternatief E) begon.

Kalender en naamgeving

Sinds de hervorming door Julius Caesar in 45 v.Chr. werd de Juliaanse kalender gebruikt, maar in de eerste decennia traden fouten en verschillende interpretaties op bij de toepassing van schrikkeljaren, wat latere reconstructies bemoeilijkt. In de Romeinse praktijk werd een jaar echter meestal aangeduid met de namen van de twee zittende consuls in plaats van een jaarnummer; dit verklaart waarom men in oude teksten spreekt van "het jaar van het consulschap van Crassus en Lentulus" en niet simpelweg van "14 v.Chr.". Voor moderne uitleg over de kalenderhervorming zie Juliaanse kalender.

Historische context

Politiek valt 14 v.Chr. in de periode van keizer Augustus, die na de burgeroorlogen de instellingen van Rome stap voor stap hervormde en het gezag van de keizer vestigde terwijl traditionele Romeinse ambten, zoals het consulschap, bleven bestaan. Het jaar is representatief voor de fase waarin het Romeinse bestuur zich stabiliseerde, provinciale structuren werden ontwikkeld en een keizerlijke bovenlaag begon te domineren naast traditionele republikeinse titulatuur.

Kenmerken en bronnen

  • Jaarneming: gebruik van consulnamen in publicaties en inscripties als primaire chronologische aanduiding.
  • Kalenderproblemen: onduidelijkheid over schrikkeljaren en weekdagen door vroegere misapplicatie van de Juliaanse regels.
  • Bronmateriaal: inscripties, fasti (consulaire lijsten) en antieke schrijvers vormen de basis voor reconstructies van gebeurtenissen en datering.

Belang en noten

Hoewel 14 v.Chr. geen opvallend symbooljaar is, illustreert het goed hoe Romeinse chronologie werkt en waarom moderne historici voorzichtig moeten zijn bij het koppelen van exacte kalenderdata aan gebeurtenissen uit de oudheid. In moderne astronomische jaarindeling komt 14 v.Chr. overeen met het jaar −13, omdat die systeem een jaar nul hanteert; voor verdere verduidelijking en voorbeelden van kalenderreconstructies kunnen de eerder genoemde bronnen worden geraadpleegd (A, B, C, D, E, Juliaanse achtergrond).