Harold Varmus — Amerikaanse Nobelprijswinnaar en NCI-directeur

Harold Varmus — Nobelprijswinnaar en directeur van het National Cancer Institute; pionier in retrovirale oncogenen en invloedrijke wetenschapsadviseur met grote impact op kankeronderzoek.

Harold Eliot Varmus (geboren op 18 december 1939) is een Amerikaans wetenschapper en medisch onderzoeker met een lange loopbaan in fundamenteel kankeronderzoek en wetenschapbeleid. Hij won een Nobelprijs en heeft verschillende leidinggevende functies vervuld in zowel de academische wereld als in overheidsinstanties. Hij is de 14e en huidige directeur van het National Cancer Institute. Hij werd in die functie benoemd door president Barack Obama. Naast zijn bestuurlijke taken publiceerde Varmus vele wetenschappelijke artikelen en heeft hij zich ingezet voor beter wetenschapsbeleid, samenwerking tussen onderzoeksinstellingen en het beschikbaar maken van onderzoeksresultaten voor een breed publiek.

Varmus en J. Michael Bishop ontvingen in 1989 de Nobelprijs voor fysiologie en geneeskunde voor hun ontdekking van de oorsprong van retrovirale oncogenen. Varmus beschreef het werk in zijn Nobel lezing. Hun onderzoek toonde aan dat sommige virale oncogenen afstammen van normale cellulaire genen (later proto-oncogenen genoemd). Dit inzicht veranderde het begrip van hoe kanker kan ontstaan: niet alleen door virale infectie, maar ook door veranderingen in gewone celgenen die de normale groei en deling regelen. Een bekend voorbeeld uit dit werk is de relatie tussen het virale gen src en het overeenkomstige cellulaire gen c-src.

Onderzoek en betekenis

• Het centrale resultaat van Varmus en Bishop legde de basis voor het veld van de moleculaire oncologie: het bestuderen van genen en signaleringsroutes die betrokken zijn bij de ontwikkeling van kanker.
• Hun bevindingen droegen direct bij aan latere ontwikkelingen in gerichte therapieën, diagnostiek en onderzoek naar tumorbiologie.
• Het idee van proto-oncogenen maakte duidelijk dat normale cellulaire functies bij mutatie of verkeerde regulatie kankerverwekkend kunnen worden.

Loopbaan en publieke rollen

Varmus heeft een lange staat van dienst in zowel academisch onderzoek als in beleidsfuncties. Hij heeft universiteiten en onderzoeksinstituten geleid en was actief betrokken bij adviesraden en commissies op nationaal en internationaal niveau. Daarnaast heeft hij zich regelmatig uitgesproken over de rol van wetenschap in de samenleving en over de noodzaak van open toegang tot wetenschappelijke informatie.

Onderscheidingen en invloed

Naast de Nobelprijs heeft Varmus meerdere onderscheidingen en eretitels ontvangen en wordt hij gezien als een invloedrijke figuur in de moderne kankerbiologie. Zijn werk beïnvloedt zowel fundamenteel onderzoek als klinische benaderingen voor behandeling en preventie. Hij heeft vele studenten en jonge wetenschappers begeleid en daarmee bijgedragen aan het opleiden van nieuwe generaties onderzoekers.

Wetenschapsbeleid

Varmus was ook actief op het snijvlak van wetenschap en politiek. Hij was een van de drie medevoorzitters van de raad van adviseurs voor wetenschap en technologie van de president en heeft daarin geadviseerd over prioriteiten voor onderzoek, financiering en innovatie. In zijn publieke optredens pleit hij vaak voor meer samenwerking tussen onderzoekers, betere data-uitwisseling en toegankelijkheid van wetenschappelijke publicaties.

Zijn werk en leiderschap hebben blijvende invloed op het begrip van kanker en op de manier waarop onderzoek en beleid rond gezondheidszorg en biomedische wetenschappen worden vormgegeven.

Zoek op letter