An Shigao (Chinees: 安世高; pinyin: Ān Shìgāo) leefde van 148–180 CE. Hij was een boeddhist en hielp Indiase boeddhistische teksten in het Chinees te vertalen. Volgens de legende was hij een prins van Parthië (het huidige Iran). Hij gaf zijn prinsschap op om boeddhistische missionaris in China te worden.
Leven en achtergrond
De achternaam "An" werd in China vaak gebruikt voor mensen uit Parthië en aangrenzende gebieden; dat ondersteunt de traditionele voorstelling van An Shigao als iemand uit Centraal-Azië. Traditionele Chinese biografieën, zoals vermeld in latere monastieke geschriften, beschrijven hoe hij zijn wereldlijke positie verliet om monnik te worden en naar China te reizen. Hij was actief in de tweede eeuw na Christus, een periode waarin handelsroutes en culturele uitwisseling tussen India, Centraal-Azië en China in opkomst waren. Vermoedelijk werkte hij in en rond stedelijke centra zoals Luoyang, waar vroege boeddhistische gemeenschappen zich vestigden.
Werk en vertalingen
An Shigao wordt vooral herinnerd als een van de eerste vertalers van boeddhistische geschriften in het Chinees. Zijn werk richtte zich in het bijzonder op teksten over meditatie (dhyāna) en op korte sūtra’s en instructieteksten die geestelijke oefening en ethiek bespraken. In de loop der eeuwen werden veel teksten aan hem toegeschreven; moderne onderzoekers zijn echter kritisch en menen dat slechts een beperkt aantal van die werken authentiek van zijn hand is. Toch heeft zelfs dat beperkte corpus groot gewicht gehad in de ontwikkeling van de Chinese boeddhistische traditie.
Bij zijn vertaalwerk maakte An Shigao gebruik van tussenliggende talen en dialecten die gangbaar waren in Centraal- en Zuid-Azië (zoals Prakrit of Parthische vormen), en hij droeg bij aan de vorming van een vroege technische woordenschat voor boeddhistische begrippen in het Chinees. Zijn vertalingen legden de nadruk op meditatiepraktijken en praktische instructies voor beoefening, wat belangrijk was voor de verspreiding van boeddhistische beoefening in China.
Invloed en nalatenschap
Invloed op Chinese boeddhisme: De vertalingen van An Shigao hielpen Chinese lezers en beoefenaars om toegang te krijgen tot centraal-Aziatische en Indiase boeddhistische ideeën. Ze droegen bij aan de vroege vestiging van monastieke gemeenschappen en aan de vorming van interpretaties van meditatie en ethiek in China.
Scholarly debat: Er bestaat nog discussie onder modern historici en tekstcritici over welke teksten daadwerkelijk door An Shigao zijn vertaald en welke later aan hem zijn toegeschreven. Desondanks wordt zijn rol als pionier binnen de vroegste fase van vertalen en overdracht van boeddhistische literatuur naar het Chinees algemeen erkend.
Behouden werken: Een deel van de aan hem toegeschreven teksten is bewaard gebleven in de Chinese boeddhistische traditie en de canon; andere werken gingen verloren of werden gewijzigd in latere kopieën en bewerkingen. Zijn vroege inspanningen om leer en praktijk in het Chinees beschikbaar te maken, worden gezien als een belangrijke bouwsteen voor de verdere ontwikkeling van het boeddhisme in China.
Samenvattend wordt An Shigao herinnerd als een sleutelpersoon in de eerste fase van culturele en religieuze uitwisseling tussen Centraal-Azië/India en China: een vroege vertaler en leraar wiens werk de basis legde voor latere vertaalactiviteiten en voor de verspreiding van boeddhistische meditatie en leer in China.