"God Save the King" is sinds 1745 het volkslied van het Verenigd Koninkrijk. De melodie en tekst zijn sindsdien onlosmakelijk verbonden met de Britse monarchie en worden traditioneel gespeeld bij officiële ceremoniële gelegenheden. De precieze componist van het lied is tot op heden niet met zekerheid vast te stellen; het auteurschap is onderwerp van historisch debat.
Ontstaan en auteurschap
Het lied verscheen voor het eerst in druk rond 1745 en werd snel populair als hymne voor de monarchie. Hoewel geen eenduidige bron bestaat voor de componist, worden enkele namen vaak genoemd in de literatuur:
- Henry Carey wordt door veel historici als mogelijke auteur aangedragen, maar bewijs is niet sluitend.
- Thomas Arne leverde later bewerkingen en arrangementen die hielpen de melodie te verspreiden en te formaliseren.
- Andere oudere toeschrijvingen verwijzen terug naar nog eerdere melodieën en anonieme bewerkingen; het is mogelijk dat de melodie voortbouwt op bestaande volks- of geestelijke melodieën.
Tekst en varianten
De meest gezongen tekst bevat doorgaans slechts de eerste strofe; meerdere latere strofen zijn historisch en minder bekend. Wanneer de regerende monarch een koningin is in plaats van een koning, verandert de titel en de tekst in "God Save the Queen" en worden de voornaamwoorden en aanspreekvormen daaraan aangepast.
In de loop der tijd zijn er ook diverse bewerkte en ingekorte versies tot stand gekomen, bijvoorbeeld voor koren, fanfares en orkesten. Sommige hedendaagse uitvoeringen moderniseren of schrappen bepaalde verouderde zinnen vanwege veranderende gevoeligheden.
Gebruik in het Verenigd Koninkrijk en het Gemenebest
Het lied fungeert als koninklijk volkslied: het wordt gespeeld bij ontmoetingen met de koning(in), staatsbezoeken en andere officiële gelegenheden waarbij de monarch centraal staat. Formeel is er in het Verenigd Koninkrijk geen enkele wet die officieel bepaalt wat het nationale volkslied moet zijn; de status van "God Save the King/Queen" berust op gewoonterecht en traditie.
Het wordt ook gebruikt in veel landen van het Gemenebest als koninklijk volkslied, vaak naast het eigen nationale volkslied van die landen. Voorbeelden hiervan zijn Canada en Verenigde Staten — voor de Amerikaanse onafhankelijkheid was een gezongen variant populair — en in verschillende andere voormalige Britse koloniën en territoria.
Internationaal gebruik van de melodie
De melodie van "God Save the King" is internationaal wijd verspreid en diende als basis voor meerdere nationale en koninklijke liederen:
- De Duitse tekst "Heil dir im Siegerkranz" (het koninklijke lied van Pruisen en later het keizerlijk volkslied van het Duitse Keizerrijk) gebruikte dezelfde melodie.
- Liechtenstein gebruikt nog altijd de melodie voor zijn volkslied "Oben am jungen Rhein".
- Zwitserland gebruikte de melodie voor het patriottische lied "Rufst du, mein Vaterland" tot de jaren 1960, waarna men overstapte op een andere melodie.
- De melodie werd ook gebruikt voor het Amerikaanse lied "My Country, 'Tis of Thee", dat in de 18e en 19e eeuw veel gezongen werd. Uiteindelijk koos de Verenigde Staten in 1931 "The Star-Spangled Banner" als officiële nationale hymne in plaats van deze melodie.
Musicale kenmerken
De melodie is eenvoudig van opbouw, hymnisch van karakter en gemakkelijk te zingen, wat bijdroeg aan de brede verspreiding. Uitvoeringen zijn doorgaans statig en plechtig van tempo; voor orkestbezettingen bestaan talloze arrangementen die variëren van sober orgelbegeleide gezang tot uitgebreide symfonische versies.
Protocollen en moderne discussie
Er bestaan vaste gebruiken rondom het spelen van het lied: het wordt gespeeld bij de komst en vertrek van de monarch, bij bepaalde staatsceremonies en tijdens officiële militaire gebeurtenissen. In Commonwealth-landen kan het gespeeld worden ter ere van de monarch, terwijl het nationale volkslied van die landen op andere momenten de voorkeur heeft.
Tegelijkertijd is er in recente decennia discussie ontstaan over de relevantie en symboliek van traditionele hymnes zoals "God Save the King", vooral in verband met koloniale geschiedenis en hedendaagse identiteitsvragen. Dit heeft geleid tot publieke debatten en sommige moderne aanpassingen of keuzen om alternatieve liederen of versies te gebruiken bij bepaalde gelegenheden.
Samenvattend
"God Save the King" is een eeuwenoude hymne die door zijn eenvoudige, plechtige melodie en langlopende traditie een centrale plaats heeft verworven in het repertoire van koninklijke muziek. Hoewel het auteurschap onduidelijk blijft, is de invloed van het lied wijdverbreid: zowel binnen het Gemenebest als daarbuiten is de melodie door de eeuwen heen opgenomen in uiteenlopende nationale en koninklijke liederen.