Lahore-resolutie (Pakistanresolutie): ontstaan, doelen en betekenis (1940)
Ontdek achtergrond, doelen en historische betekenis van de Lahore- (Pakistan)resolutie van 1940: hoe dit politieke document de roep om een aparte moslimstaat vormgaf.
De Lahore Resolutie (Urdu=Qarardad-e-Lahore قرارداد لاھور), beter bekend als de Pakistan Resolutie (Urdu=قرارداد پاکستان Qarardad-e-Pakistan), was een politieke resolutie die tussen 22 en 24 maart 1940 werd opgesteld door het 25 leden tellende werkcomité van de All-India Muslim League en formeel aangenomen tijdens de algemene vergadering van de Muslim League op 23 maart 1940 in Lahore. De resolutie vroeg om groot-rechtelijke en constitutionele maatregelen die moslims in gebieden met een moslimmeerderheid — zoals Punjab, Bengalen, Sindh en NWFP — politieke en bestuurlijke autonomie moesten verschaffen binnen het kader van Brits-India. Hoewel de tekst zelf het woord "Pakistan" niet expliciet gebruikte en sprak van "onafhankelijke staten" (meervoud), werd de resolutie door velen later geïnterpreteerd als een oproep tot de oprichting van één of meer aparte moslimstaten, wat uiteindelijk zou leiden tot de vorming van Pakistan.
Achtergrond en totstandkoming
De resolutie werd gepresenteerd in Minto Park (nu Iqbal Park) in Lahore door Maulvi A.K. Fazlul Huq, namens het Werkcomité. De vergadering vond plaats tegen de achtergrond van groeiende politieke spanningen in Brits-Indië, de invloed van de Two-Nation Theory (het idee dat Hindoes en moslims afzonderlijke politieke gemeenschappen vormen) en de veranderde politieke strategie van de Muslim League onder leiding van Muhammad Ali Jinnah. Wereldwijde factoren, zoals de Tweede Wereldoorlog en de onzekerheid over de toekomstige constitutionalisering van India, speelden ook een rol bij de keuze van de Muslim League voor een duidelijkere en ambitieuzere doelstelling.
Inhoud en belangrijkste punten
- Geografisch aaneengesloten zones: de resolutie pleitte voor het samenvoegen van gebieden met moslimmeerderheid tot aparte bestuurlijke eenheden.
- Volledige autonomie: deze eenheden moesten volgens de formulering het recht krijgen op volledige soevereiniteit en zelfbestuur.
- Beoogde reikwijdte: de tekst verwees nadrukkelijk naar noordwestelijke en oostelijke zones van India (ruwweg wat later Pakistan en Oost-Pakistan zou worden).
- Formulering: de resolutie gebruikte bewuste ambiguïteit door te spreken over "onafhankelijke staten" in meervoud en liet daarmee ruimte voor verschillende interpretaties.
Reacties en politieke betekenis
De resolutie markeerde een belangrijke verschuiving in de politiek van de Muslim League: van het eisen van specifieke garanties en autonome arrangementen binnen een verenigd India naar het actief nastreven van volledige politieke soevereiniteit voor moslims in bepaalde regio's. Dit maakte de resolutie tot een keerpunt in de moderne geschiedenis van het subcontinent.
De Indiase National Congress reageerde afwijzend en zag de resolutie als een gevaar voor de eenheid van India. Binnen de moslimgemeenschap bestond er ook tegenstand: sommige leiders en groeperingen gaven de voorkeur aan provinciale autonomie binnen een verenigde staat en waren huiverig voor volledige afscheiding. De Britse regering nam de resolutie niet onmiddellijk over maar hield rekening met het veranderde politieke krachtenveld bij latere onderhandelingen (bijv. de Cabinet Mission van 1946 en de onderhandelingen die leidden tot de deling van 1947).
Nalatenschap en herdenking
De Lahore Resolutie wordt in Pakistan gezien als een mijlpaal in het proces dat tot de oprichting van Pakistan in 1947 leidde. Jaarlijks wordt 23 maart in Pakistan gevierd als Pakistan Day (Yom-e-Pakistan), waarop de resolutie en de rol van de Muslim League worden herdacht. Ter nagedachtenis aan het historiche moment werd op de plaats van de bijeenkomst in Lahore het monument Minar-e-Pakistan opgericht, gelegen in het Greater Iqbal Park.
Interpretaties en geschiedkundige discussie
Historici en politieke analyses benadrukken dat de resolutie zelf-uiterst technisch en politiek geformuleerd was: het gebruikte de term "onafhankelijke staten" (meervoud), wat suggereert dat de bedoeling mogelijk was om meerdere autonome gebieden te erkennen in plaats van één enkel nieuw land. Desondanks ontwikkelde de politieke dynamiek zich in de jaren daarna in de richting van één verenigde moslimstaat, en de resolutie werd door voorstanders als legitimatie gebruikt voor het streven naar Pakistan.
Tegelijkertijd heeft de resolutie langdurige en controversiële gevolgen gehad: ze droeg bij aan de polarisatie tussen religieuze gemeenschappen op het subcontinent en speelde een centrale rol in de debatten die uiteindelijk leidden tot de deling van India en massale volksverhuizingen in 1947.
Samenvattend is de Lahore (Pakistan) Resolutie van maart 1940 van blijvend historisch belang: ze markeerde een beslissende stap in de evolutie van de moslimpolitiek in Brits-Indië en legde de ideologische en politieke basis voor de later gevormde staat Pakistan.
Minar-e-Pakistan, Lahore, waar de Pakistaanse resolutie werd aangenomen
Comité
Hieronder volgt de volledige lijst van de 25 oorspronkelijke, formeel aangewezen leden van het Speciaal Werkcomité van de All India Muslim League, 1940, dat tussen 21 en 24 maart 1940 bijeenkwam en de resolutie van Lahore grotendeels opstelde.
- Quaid e Azam Muhammad Ali Jinnah
- Nawabzada Liaquat Ali Khan
- Sir Sikandar Hayat Khan
- Sir Shahnawaz Khan Mamdot
- Amir Ahmed Khan Raja Sahib van Mahmudabad
- Sher-e-Bangla A.K. Fazlul Huq
- Sir Abdullah Haroon
- Al-Hajj Sir Khawaja Nazimuddin
- Amjadi Bano Begum
- Molana Muhammad Akram Khan
- Chaudhry Khaliquzzaman
- Nawab Muhammad Ismail Khan
- Sir Currimbhoy Ebrahim
- Ali Muhammad Khan Dehlvi
- Qazi Muhammad Isa
- Sardar Aurangzeb Khan
- Abdul Mateen Chauhdry
- Ashiq Mohamed Warsi
- Haji Abdus Sattar Essak Saith
- S.M. Sharif
- Syed Abdul Rauf Shah
- Mohammad Latif ur Rahman
- Abdul Rehman Siddiqui
- Malik Barkat Ali
- Sadullah Khan Umarzai
Het Werkcomité van de All-India Muslim League dat verantwoordelijk is voor de oprichting van de natie Pakistan.
Vragen en antwoorden
V: Wat is de Lahore-resolutie?
A: De Lahore Resolutie, ook bekend als de Pakistan Resolutie, was een politieke resolutie die tussen 22 en 24 maart 1940 werd opgesteld door het 25 leden tellende Werkcomité van de All-India Muslim League. De resolutie riep op tot meer autonomie voor staten met een moslimmeerderheid zoals Punjab, Bengalen, Sindh en NWFP binnen Brits-India. Vandaag wordt het gezien als een oproep tot een afzonderlijke moslimstaat, Pakistan.
V: Wie heeft de resolutie van Lahore opgesteld?
A: De resolutie van Lahore werd opgesteld door het 25 leden tellende werkcomité van de All-India Muslim League.
V: Wanneer werd de resolutie aangenomen?
A: De resolutie werd formeel aangenomen door de leden van de Moslimliga tijdens de algemene vergadering op 23 maart 1940 in Lahore.
V: Waar vond deze plaats?
A: De resolutie werd gepresenteerd in Minto Park (nu omgedoopt tot "Iqbal Park"), in Lahore, door Maulvi A.K. Fazlul Huq in opdracht van het Working Committee.
V: Welk bouwwerk herinnert vandaag aan deze gebeurtenis?
A: Tegenwoordig staat er een Minar-e-Pakistan structuur in het Greater Iqbal Park in Lahore om deze gebeurtenis en het belang ervan voor de Pakistaanse geschiedenis en cultuur te herdenken.
V: Hoe lang bestonden er al eerlijke ideeën over de afscheiding van moslims voordat deze resolutie plaatsvond?
A: In de Indiase politieke sfeer bestonden al ideeën over de afscheiding van moslims voordat deze resolutie werd ingediend.
Zoek in de encyclopedie