Taalkunde

De linguïstiek omvat, in haar bredere context, de evolutionaire linguïstiek, die de oorsprong van de taal in ogenschouw neemt; de historische linguïstiek, die de verandering van de taal onderzoekt; de sociolinguïstiek, die de relatie tussen taalkundige variatie en sociale structuren onderzoekt; de psycholinguïstiek, die de representatie en functie van de taal in de geest onderzoekt; de neurolinguïstiek, die de taalverwerking in de hersenen bekijkt; de taalverwerving, hoe kinderen of volwassenen taal verwerven; en de discoursanalyse, die de structuur van de teksten en de conversaties omvat.

Hoewel taalkunde de wetenschappelijke studie van de taal is, zijn een aantal andere intellectuele disciplines relevant voor de taal en kruisen ze met de taal. Zo is de semiotiek bijvoorbeeld de algemene studie van tekens en symbolen zowel binnen als buiten de taal. Literaire theoretici bestuderen het gebruik van taal in de literatuur. De linguïstiek put daarnaast uit en informeert over werk uit uiteenlopende vakgebieden als akoestiek, antropologie, biologie, informatica, menselijke anatomie, informatica, neurowetenschappen, filosofie, psychologie, sociologie en spraak-taalpathologie. Discoursanalyse is de studie van hele gesprekken of teksten.

Veel linguïsten vergelijken talen om vergelijkbare eigenschappen te vinden. Dat maakt het mogelijk om dingen te vinden die alle talen van de wereld gemeen hebben en ook de talen te leren die in een taalfamilie verwant zijn. Taalkundigen die bestuderen hoe talen gestructureerd zijn en hoe ze werken, zouden theoretische taalkunde studeren.

Een ander onderdeel van de taalkunde is het begrijpen van het gebruik van talen in de samenleving of in de wereld. Sociolinguïstiek bestudeert hoe taal wordt gebruikt in de samenleving, en historische taalkunde bestudeert hoe talen in de loop van de tijd veranderen en hoe talen in het verleden waren. Een onderdeel van de historische taalkunde is de etymologie, de studie van de geschiedenis van de woorden.

Het deel van de linguïstiek dat wil weten hoe talen in de geest werken, staat bekend als psycholinguïstiek.

Vroege taalkundigen

De studie van de taal begon in India met Pāṇini, de 5e eeuw voor Christus grammaticus die schreef over de 3.959 regels van het Sanskriet gramamr, die de verschillende soorten klinkers en medeklinkers van het Sanskriet beschreef, evenals zijn werkwoord en zelfstandig naamwoord klassen. In het Midden-Oosten schreef Sibawayh (سیبویه) een boek over Arabisch in 760 AD, Al-kitab fi al-nahw (الكتاب في, The Book on Grammar) en was de eerste bekende auteur om te praten over het verschil tussen geluiden en fonemen.

De taalkunde begon in het Westen al in het Oosten, maar de westerse taalkunde leek toen meer op filosofie en minder op de studie van de taal. Plato was de eerste westerse filosoof die over de semantiek schreef in zijn Cratylus waarin hij betoogt dat woorden begrippen vertegenwoordigen die eeuwig bestaan in de wereld van de ideeën. Het woord etymologie wordt voor het eerst gebruikt om te spreken over de geschiedenis achter de betekenis van een woord.