Sagittarius-dwergstelsel (Sag DEG): elliptisch satellietstelsel van de Melkweg
Ontdek Sag DEG: het elliptische Sagittarius-dwergstelsel, klein lusvormig satellietstelsel van de Melkweg — eigenschappen, afstand, baan en bolvormige sterrenhopen.
Sag DEG is een klein lusvormig satellietstelsel van de Melkweg. Het staat ook bekend als het Sagittarius dwerg elliptisch sterrenstelsel of het Sagittarius dwerg sferoïdaal sterrenstelsel. Het stelsel wordt sterk door getijdenkrachten van de Melkweg beïnvloed en vertoont uitgebreide sterrenstromen die rondom onze galaxie lopen.
Ontdekking en naamgeving
Het stelsel werd in 1994 ontdekt en beschreven door een team van sterrenkundigen. Sindsdien wordt het vaak afgekort als Sag DEG of aangeduid met de Engelse naam Sagittarius Dwarf Spheroidal Galaxy (Sgr dSph). De ontdekking toonde aan dat de Melkweg nog actief materie opneemt uit kleinere satellieten.
Vorm, grootte en afstand
Sag DEG heeft een relatief kleine afmeting; de schatting van de diameter is ongeveer 10.000 lichtjaar. Vanaf de Aarde bevindt het stelsel zich op ongeveer 70.000 lichtjaar afstand. Ten opzichte van het centrum van de Melkweg bevindt het stelsel zich op ongeveer 50.000 lichtjaar, en beweegt het in een baan die het galactische vlak doorkruist.
Baan en interactie met de Melkweg
De baan van Sag DEG is sterk ellipsvormig en loopt in een vrijwel polaire richting, waardoor hij meerdere keren het vlak van de Melkweg is gepasseerd. Door de zwaartekracht van de Melkweg raakt het stelsel verdeeld: sterren en clusters worden uitgetrokken en vormen uitgebreide getijdenstromen, bekend als de Sagittarius Stream. Deze stromingen omringen het heelal en bieden belangrijke aanwijzingen over de vorm en de massa-verdeling van de halo van de Melkweg.
Sterrenpopulaties en bolvormige sterrenhopen
Sag DEG bevat zowel oude als intermediaire leeftijdssterren. De populatie is over het algemeen metalarm vergeleken met de zon, maar kent ook relatief metallijke componenten waaruit blijkt dat sterrenvorming over langere perioden plaatsvond.
Het stelsel is geassocieerd met ten minste vier bekende bolvormige sterrenhopen:
- M54 — bevindt zich dicht bij het centrum van Sag DEG en wordt vaak als de hoofd- of kernhoop beschouwd;
- Terzan 7;
- Terzan 8;
- Arp 2.
De aanwezigheid van deze bolhopen en hun chemische eigenschappen levert belangrijke informatie over de ontstaansgeschiedenis van zowel Sag DEG als de Melkweg zelf.
Wetenschappelijk belang en toekomst
Sag DEG is een van de meest uitgesproken voorbeelden van een satellietstelsel dat momenteel door een grote galaxie wordt verslonden. De getijdenstromen die eruit voortkomen worden gebruikt om modellen van de massa- en dark-matterverdeling van de Melkweg te testen. Op langere tijdschalen zal Sag DEG verder uiteenvallen en grotendeels opgegaan zijn in de sterrenpopulatie van de Melkweg.
Sag DEG moet niet worden verward met het onregelmatige Sagittarius-dwergstelsel, of Sag DIG, een klein sterrenstelsel op 3,4 miljoen lichtjaar afstand.
Messier 54, vermoedelijk de kern van Sag DEG. Grijsschaalopname van de Advanced Camera for Surveys van de HST.
Vragen en antwoorden
V: Wat is Sag DEG?
A: Sag DEG is een klein lusvormig satellietsterrenstelsel van de Melkweg.
V: Wat zijn enkele andere namen voor Sag DEG?
A: Sag DEG staat ook bekend als het Sagittarius dwerg elliptisch sterrenstelsel of het Sagittarius dwerg sferoïdaal sterrenstelsel.
V: Uit hoeveel bolvormige sterrenhopen bestaat Sag DEG?
A: Sag DEG bestaat uit vier bolvormige sterrenhopen.
V: Wanneer werd de hoofdhoop van Sag DEG ontdekt?
A: De hoofdhoop van Sag DEG is ontdekt in 1994.
V: Hoe groot is Sag DEG?
A: Sag DEG is ongeveer 10.000 lichtjaar in diameter.
V: Hoe ver is Sag DEG van de Aarde verwijderd?
A: Sag DEG is ongeveer 70.000 lichtjaar van de Aarde verwijderd.
V: Wat is de baan van Sag DEG?
A: Sag DEG beweegt in een polaire baan op een afstand van ongeveer 50.000 lichtjaar van de kern van de Melkweg.
Zoek in de encyclopedie