Wereldtentoonstellingen: exposities, betekenis & officiële BIE-lijst

Wereldtentoonstellingen: ontdek geschiedenis, betekenis en de officiële BIE-lijst met exposities, hoogtepunten en data — compleet overzicht op één pagina.

Een wereldtentoonstelling is een grote tentoonstelling van industrie en cultuur. Ze worden ook wel exposities of tentoonstellingen genoemd. Dit type tentoonstelling komt voor sinds het midden van de 19e eeuw. Het Bureau of International Expositions verzorgt ze officieel. Het "Bureau of International Expositions" wordt meestal afgekort tot BIE, naar de naam van de organisatie in het Frans: Bureau International des Expositions.

Wat is een wereldtentoonstelling?

Een wereldtentoonstelling is een grootschalig internationaal evenement waarin landen, bedrijven en organisaties paviljoens en presentaties tonen rond één of meerdere thema’s. Thema’s variëren van technologie en industrie tot cultuur, milieu en stadsontwikkeling. Doel is kennisuitwisseling, promotie van handel en toerisme, en aandacht voor innovatie en ontwerp.

Korte geschiedenis

De eerste moderne wereldtentoonstelling wordt vaak gezien als de Great Exhibition in Londen (1851), gehouden in het Crystal Palace. Sindsdien zijn wereldtentoonstellingen regelmatig georganiseerd en hebben ze belangrijke erfstukken nagelaten, zoals de Eiffeltoren (Parijs 1889) en diverse vernieuwende architectuurprojecten en stadsvernieuwingen. In de loop van de 19e en 20e eeuw groeiden exposities uit tot platforms voor industriële innovatie en culturele presentatie.

De rol van de BIE en classificatie

Het BIE reguleert de officiële erkende exposities: het bepaalt kalender, categorieën en erkenningsregels, en organiseert de procedure waarmee landen stemmen over de toewijzing van een expo. De BIE onderscheidt grofweg twee hoofdtypen:

• Registered Expos (World Expos) – grote, universele exposities met brede thema’s. Ze mogen tot zes maanden duren en vinden gewoonlijk maar eenmaal per vijf jaar plaats.
• Specialised Expos – kleinere, thematische exposities met een kortere duur (meestal tot drie maanden) en beperktere schaal.

Gastlanden dienen voorgesteld te worden en gekozen te worden door de leden van de BIE. Regels gaan over thema’s, duur, oppervlakte en deelnamevoorwaarden.

Belangrijke voorbeelden en nalatenschap

Bekende exposities uit het verleden zijn onder andere de Great Exhibition (Londen 1851), Exposition Universelle (Parijs 1889 en 1900), World's Columbian Exposition (Chicago 1893), Expo 67 (Montréal 1967), Expo ’70 (Osaka 1970), Expo 2010 (Shanghai) en Expo 2015 (Milaan). Recente wereldtentoonstellingen waren Expo 2020 Dubai (gehouden in 2021–2022 vanwege COVID-19) en gespecialiseerde expos zoals Expo 2017 Astana en Expo 2023 Doha.

De nalatenschap van exposities kan positief zijn (architectonische iconen, verbeterde infrastructuur, toerisme) maar ook problematisch (hoge kosten, onafgemaakte projecten, sociale zorgen). Welke effecten domineren verschilt per locatie en planning.

Waarom deelnemen?

• Internationale zichtbaarheid en diplomatieke contacten.
• Presentatie van innovatie, cultuur en handelsmogelijkheden.
• Stedelijke vernieuwing en toeristische impuls voor de hoststad.

Praktische aspecten

Een wereldtentoonstelling vraagt jarenlang voorbereiden, grote investeringen en samenwerking tussen nationale overheden, steden en private partners. De BIE houdt toezicht op naleving van regels en bemiddelt in geschillen tussen deelnemers.

Lijst van officiële wereldtentoonstellingen (BIE):

• Geselecteerde, bekende BIE-exposities (niet-uitputtende lijst):
• 1851 — Great Exhibition, Londen (eerste moderne wereldtentoonstelling)
• 1889 — Exposition Universelle, Parijs (Eiffeltoren gebouwd voor de expo)
• 1893 — World's Columbian Exposition, Chicago
• 1967 — Expo 67, Montréal
• 1970 — Expo ’70, Osaka
• 2010 — Expo 2010, Shanghai
• 2015 — Expo 2015, Milaan
• 2020 — Expo 2020, Dubai (gehouden in 2021–2022)
• 2023 — Expo 2023, Doha (specialised expo)
• 2025 — Expo 2025, Osaka (toegewezen, gepland)

Voor een volledige en actuele lijst van alle officieel door de BIE erkende exposities en details over data, thema’s en deelnemers is de officiële BIE-lijst de betrouwbare bron; deze wordt door de organisatie zelf bijgehouden en geactualiseerd.

Verder lezen

Wil je meer weten over een specifieke expo, deelnemende landen of de procedure van toewijzing door de BIE, dan kun je in gespecialiseerde archieven, boeken over wereldtentoonstellingen en officiële BIE-publicaties terecht. Wereldtentoonstellingen blijven een uniek samenbindend internationaal fenomeen waar innovatie, cultuur en diplomatie samenkomen.

Zoek op letter