De Republiek Zambia is een land in zuidelijk Afrika. Het grenst in het noorden aan de Democratische Republiek Congo, in het noordoosten aan Tanzania, in het oosten aan Malawi, in het zuiden aan Mozambique, Zimbabwe, Botswana en Namibië, en in het westen aan Angola. Het land heette tot onafhankelijkheid Noord-Rhodesië en is vernoemd naar de Zambezi-rivier, een van de grootste rivieren van zuidelijk Afrika. Zambia heeft een oppervlakte van ongeveer 752.000 km² en telt grofweg 19–20 miljoen inwoners.

De hoofdstad van Zambia is Lusaka, dat ook de grootste stad en het bestuurlijke centrum van het land is. Edgar Lungu was president van Zambia (2015–2021); de huidige president sinds augustus 2021 is Hakainde Hichilema. Het nationale motto is One Zambia, One Nation en het volkslied is Stand and Sing of Zambia, Proud and Free. De officiële taal is Engels, maar in het dagelijks leven worden meerdere lokale talen gesproken, zoals Bemba en Nyanja.

Belangrijke feiten

  • Hoofdstad: Lusaka
  • Oppervlakte: ongeveer 752.000 km²
  • Bevolking: ongeveer 19–20 miljoen (schatting, afhankelijk van recente tellingen)
  • Valuta: Zambian kwacha (ZMW)
  • Onafhankelijkheid: 24 oktober 1964 (van het Verenigd Koninkrijk)
  • Hoofdexporten: koper en andere ertsen, landbouwproducten en (in toenemende mate) diensten en toerisme

Geografie en klimaat

Zambia bestaat vooral uit hoge plateaus doorsneden door rivierdalen. De belangrijkste rivier is de Zambezi, met beroemde watervallen zoals de Victoriawatervallen aan de grens met Zimbabwe (gedeeld tussen beide landen). Het klimaat is tropisch met een regenseizoen dat doorgaans loopt van november tot april en een drogere periode in de wintermaanden (mei–oktober). Door hoogteverschillen kunnen de temperaturen sterk variëren tussen regio’s.

Geschiedenis in het kort

Het gebied dat nu Zambia is, werd vóór de koloniale periode bewoond door diverse etnische groepen en koninkrijken. In de late 19e en vroege 20e eeuw kwam het onder Britse invloed en werd het deel van Noord-Rhodesië. Op 24 oktober 1964 verwierf het land onafhankelijkheid en werd het vernoemd naar de Zambezi. Sindsdien heeft Zambia periodes van éénpartijstelsel en meerpartijstelsel gekend, en is het land politiek en economisch geëvolueerd, met name door de afhankelijkheid van de mijnbouwsector.

Bestuur en administratieve indeling

Zambia is een republiek met een presidentieel stelsel. Het land is administratief verdeeld in tien provincies:

  • Central
  • Copperbelt
  • Eastern
  • Luapula
  • Lusaka
  • Muchinga
  • Northern
  • North-Western
  • Southern
  • Western

Bevolking, talen en cultuur

Naar taal en etniciteit is Zambia divers. Engels is de officiële taal (voor administratie, onderwijs en rechtspraak), maar vele Zambianen spreken ook lokale talen zoals Bemba, Nyanja (Chewa), Tonga en Lozi. Religie speelt een belangrijke rol; christendom is wijdverbreid, naast traditionele geloofsvormen.

Economie

De Zambische economie is traditioneel sterk afhankelijk van de mijnbouw, met koper als belangrijkste exportproduct. De sector is gevoelig voor prijsschommelingen op de wereldmarkt. Naast mijnbouw zijn landbouw, energie (hydro-elektriciteit) en toerisme belangrijke economische pijlers. Het land werkt aan diversificatie van de economie en verbetering van infrastructuur en sociale voorzieningen.

Toerisme en natuur

Zambia biedt indrukwekkende natuur en wildparken, waaronder South Luangwa, Kafue en Lower Zambezi National Parks, die populair zijn voor safaritours. Ook watervallen, meren en rivierdalen trekken toeristen aan. De natuur is rijk aan biodiversiteit, maar staat onder druk door ontbossing, mijnbouwactiviteiten en andere milieuproblemen.

Praktische informatie voor bezoekers

  • Visum- en inreisvoorwaarden variëren per nationaliteit; controleer vóór vertrek de actuele regels.
  • Vaccinaties (zoals tegen gele koorts) en malariapreventie worden aanbevolen afhankelijk van de bezochte regio’s.
  • De officiële munteenheid is de Zambian kwacha; grote steden hebben banken en geldautomaten, maar op het platteland is toegang beperkt.

Zambia is een land met een rijke natuurlijke omgeving, culturele diversiteit en een economie in ontwikkeling. Het behoud van natuur en het stabiliseren en diversifiëren van de economie blijven belangrijke uitdagingen en prioriteiten voor de toekomst.