Zambia — Republiek in Zuidelijk Afrika: feiten, hoofdstad Lusaka & geschiedenis

Zambia — feiten en geschiedenis, hoofdstad Lusaka, natuur, cultuur en praktische reistips over de Republiek in Zuidelijk Afrika.

De Republiek Zambia is een land in zuidelijk Afrika. Het grenst in het noorden aan de Democratische Republiek Congo, in het noordoosten aan Tanzania, in het oosten aan Malawi, in het zuiden aan Mozambique, Zimbabwe, Botswana en Namibië, en in het westen aan Angola. Het land heette tot onafhankelijkheid Noord-Rhodesië en is vernoemd naar de Zambezi-rivier, een van de grootste rivieren van zuidelijk Afrika. Zambia heeft een oppervlakte van ongeveer 752.000 km² en telt grofweg 19–20 miljoen inwoners.

De hoofdstad van Zambia is Lusaka, dat ook de grootste stad en het bestuurlijke centrum van het land is. Edgar Lungu was president van Zambia (2015–2021); de huidige president sinds augustus 2021 is Hakainde Hichilema. Het nationale motto is One Zambia, One Nation en het volkslied is Stand and Sing of Zambia, Proud and Free. De officiële taal is Engels, maar in het dagelijks leven worden meerdere lokale talen gesproken, zoals Bemba en Nyanja.

Belangrijke feiten

• Hoofdstad: Lusaka
• Oppervlakte: ongeveer 752.000 km²
• Bevolking: ongeveer 19–20 miljoen (schatting, afhankelijk van recente tellingen)
• Valuta: Zambian kwacha (ZMW)
• Onafhankelijkheid: 24 oktober 1964 (van het Verenigd Koninkrijk)
• Hoofdexporten: koper en andere ertsen, landbouwproducten en (in toenemende mate) diensten en toerisme

Geografie en klimaat

Zambia bestaat vooral uit hoge plateaus doorsneden door rivierdalen. De belangrijkste rivier is de Zambezi, met beroemde watervallen zoals de Victoriawatervallen aan de grens met Zimbabwe (gedeeld tussen beide landen). Het klimaat is tropisch met een regenseizoen dat doorgaans loopt van november tot april en een drogere periode in de wintermaanden (mei–oktober). Door hoogteverschillen kunnen de temperaturen sterk variëren tussen regio’s.

Geschiedenis in het kort

Het gebied dat nu Zambia is, werd vóór de koloniale periode bewoond door diverse etnische groepen en koninkrijken. In de late 19e en vroege 20e eeuw kwam het onder Britse invloed en werd het deel van Noord-Rhodesië. Op 24 oktober 1964 verwierf het land onafhankelijkheid en werd het vernoemd naar de Zambezi. Sindsdien heeft Zambia periodes van éénpartijstelsel en meerpartijstelsel gekend, en is het land politiek en economisch geëvolueerd, met name door de afhankelijkheid van de mijnbouwsector.

Bestuur en administratieve indeling

Zambia is een republiek met een presidentieel stelsel. Het land is administratief verdeeld in tien provincies:

• Central
• Copperbelt
• Eastern
• Luapula
• Lusaka
• Muchinga
• Northern
• North-Western
• Southern
• Western

Bevolking, talen en cultuur

Naar taal en etniciteit is Zambia divers. Engels is de officiële taal (voor administratie, onderwijs en rechtspraak), maar vele Zambianen spreken ook lokale talen zoals Bemba, Nyanja (Chewa), Tonga en Lozi. Religie speelt een belangrijke rol; christendom is wijdverbreid, naast traditionele geloofsvormen.

Economie

De Zambische economie is traditioneel sterk afhankelijk van de mijnbouw, met koper als belangrijkste exportproduct. De sector is gevoelig voor prijsschommelingen op de wereldmarkt. Naast mijnbouw zijn landbouw, energie (hydro-elektriciteit) en toerisme belangrijke economische pijlers. Het land werkt aan diversificatie van de economie en verbetering van infrastructuur en sociale voorzieningen.

Toerisme en natuur

Zambia biedt indrukwekkende natuur en wildparken, waaronder South Luangwa, Kafue en Lower Zambezi National Parks, die populair zijn voor safaritours. Ook watervallen, meren en rivierdalen trekken toeristen aan. De natuur is rijk aan biodiversiteit, maar staat onder druk door ontbossing, mijnbouwactiviteiten en andere milieuproblemen.

Praktische informatie voor bezoekers

• Visum- en inreisvoorwaarden variëren per nationaliteit; controleer vóór vertrek de actuele regels.
• Vaccinaties (zoals tegen gele koorts) en malariapreventie worden aanbevolen afhankelijk van de bezochte regio’s.
• De officiële munteenheid is de Zambian kwacha; grote steden hebben banken en geldautomaten, maar op het platteland is toegang beperkt.

Zambia is een land met een rijke natuurlijke omgeving, culturele diversiteit en een economie in ontwikkeling. Het behoud van natuur en het stabiliseren en diversifiëren van de economie blijven belangrijke uitdagingen en prioriteiten voor de toekomst.

Provincies

Zambia is verdeeld in negen provincies. Elke provincie is onderverdeeld in verschillende districten. Er zijn in totaal 72 districten. De provincies zijn:

• Centraal
• Copperbelt
• Eastern
• Luapula
• Lusaka
• Muchinga
• Noord
• Noordwest
• Southern
• Western

Steden

De belangrijke plaatsen in Zambia zijn:

Steden in Zambia
Rang	Stad	Populatie[]				Provincie	Afbeelding
		Volkstelling 1980	Volkstelling 1990	Volkstelling 2000	Est. 2007
1.	Lusaka	735,830	1,069,353	1,684,703	2,146,522	Lusaka
2.	Ndola	297,490	367,228	397,757	467,529	Copperbelt
3.	Kitwe	283,962	288,602	363,734	409,865	Copperbelt
4.	Kabwe	127,422	154,318	176,758	193,100	Centraal
5.	Chingola	130,872	142,383	147,448	148,469	Copperbelt
6.	Mufulira	138,824	123,936	122,336	119,291	Copperbelt
7.	Livingstone	61,296	76,875	97,488	113,849	Southern
8.	Luanshya	113,422	118,143	115,579	112,029	Copperbelt
9.	Kasama	36,269	47,653	74,243	98,613	Noord
10.	Chipata	33,627	52,213	73,110	91,416	Eastern

De provincies van Zambia

Vragen en antwoorden

V: Waar ligt Zambia?

V: Welke landen grenzen aan Zambia?

V: Hoe heette Zambia voor zijn huidige naam?

V: Wat is het natuurwonder dat Zambia herbergt?

V: Hoeveel gesproken talen zijn er in Zambia?

V: Wat is de hoofdstad van Zambia?

V: Wie is de huidige president van Zambia?

Zoek op letter