Alex Michael Azar II (geboren 17 juni 1967) is een Amerikaans politicus, jurist en bestuurder. Hij diende als de 24e minister van Volksgezondheid en Human Services van de Verenigde Staten van 29 januari 2018 tot 20 januari 2021. Eerder was hij onder meer algemeen raadsadviseur en vervolgens onderminister bij het ministerie van Volksgezondheid en Human Services onder George W. Bush (onderminister van 2005 tot 2007). Van 2012 tot 2017 werkte Azar in de farmaceutische industrie als president van Eli Lilly and Company. Daarnaast was hij lid van de raad van bestuur van de Biotechnology Innovation Organization, een brancheorganisatie en lobbygroep voor de biotech- en farmaceutische sector.

Opleiding en vroege carrière

Azar studeerde politiek aan Dartmouth College en behaalde later een graad in de rechten aan Yale Law School. Na zijn studie werkte hij in de private advocatuur en daarna in verschillende functies binnen de federale overheid, waaronder als juridisch adviseur bij het ministerie van Volksgezondheid en Human Services. Na zijn eerste periode in de overheid maakte hij de overstap naar de farmaceutische industrie en het bedrijfsleven.

Carrière in de farmaceutische industrie

Bij Eli Lilly and Company bekleedde Azar meerdere leidinggevende posities en werd in 2012 benoemd tot president. In deze periode stond hij aan de top van één van de grootste farmaceutische bedrijven ter wereld, met verantwoordelijkheid voor commerciële strategieën, productlanceringen en samenwerkingen met zorgpartijen. Zijn periode in het bedrijfsleven trok tijdens zijn latere politieke benoeming aandacht vanwege zorgen over belangenverstrengeling en de rol van farmaceutische bedrijven bij medicijnprijzen.

Ministerschap (2018–2021)

Op 13 november 2017 nomineerde president Donald Trump Azar als opvolger voor het ambt van minister van Volksgezondheid en Human Services van de Verenigde Staten. De kandidaatstelling leidde tot uitgebreide hoorzittingen waarin vragen werden gesteld over zijn banden met de industrie en over beleid rond medicijnen en prijzen. Azar werd op 24 januari 2018 door de Senaat van de Verenigde Staten bevestigd en officieel ingehuldigd op 29 januari 2018.

Als minister leidde Azar HHS tijdens uiteenlopende beleidsdossiers, waaronder maatregelen tegen de opioïde-epidemie, hervormingen rond verzekeringen en prijsbeleid voor geneesmiddelen. Het laatste en meest opvallende thema van zijn ambtstermijn was de uitbraak en landelijke verspreiding van covid-19 in 2020. Als minister had hij een coördinerende rol in de federale volksgezondheidsreactie, met toezicht op instanties als de CDC, FDA en NIH, en bij programma’s voor de ontwikkeling en distributie van vaccins en behandelingen.

Controverses en kritiek

  • Belangenverstrengeling: critici wezen op zijn voormalige leidinggevende rol bij een groot farmaceutisch bedrijf en zijn positie in brancheorganisaties en voorspelden mogelijke belangenconflicten bij beslissingen over medicijnbeleid.
  • Geneesmiddelenprijzen: tijdens zijn tijd bij Eli Lilly en tijdens de benoemingsprocedures werd Azar geconfronteerd met vragen over prijsstijgingen van geneesmiddelen. Hij verklaarde tijdens hoorzittingen bereid te zijn stappen te nemen om kosten voor patiënten te verlagen, maar zijn aanpak kreeg gemengde reacties.
  • Covid-19-reactie: Azar en HHS werden door sommige leden van het Congres en publieke waarnemers bekritiseerd voor de vroege testcapaciteit en communicatie in de beginfase van de pandemie. Tegelijkertijd speelde HHS onder zijn leiding een centrale rol bij financiering, goedkeuring en distributie van medische middelen en bij Operation Warp Speed-gerelateerde activiteiten.

Nalatenschap en verdere loopbaan

Azars periode als minister valt samen met een tijd van grote druk op Amerikaanse gezondheidszorgsystemen en intensieve debatten over de rol van de federale overheid in volksgezondheid en marktregulering. Zijn combinatie van overheids- en bedrijfsachtergrond maakte hem een omstreden maar invloedrijke figuur in discussies over prijsbeleid, innovatie en crisismanagement. Na het aantreden van een nieuwe regering in januari 2021 trad Azar af, zoals gebruikelijk bij wisseling van de macht.

Belangrijkste functies (samenvatting):

  • Algemeen raadsadviseur en onderminister bij HHS onder George W. Bush (onderminister 2005–2007).
  • Leidinggevende functies bij Eli Lilly and Company, waaronder president (2012–2017).
  • 24e minister van Volksgezondheid en Human Services van de Verenigde Staten (29 januari 2018 – 20 januari 2021), genomineerd door president Donald Trump en bevestigd door de Senaat van de Verenigde Staten.