Babrak Karmal — president van Afghanistan benoemd door de Sovjet-Unie

Ontdek Babrak Karmal: door de Sovjet-Unie benoemd president tijdens de Sovjet-Afghaanse oorlog, zijn afzetting onder Gorbatsjov en ballingschap in Moskou.

Babrak Karmal was een Afghaans politicus en leider van de Parcham-vleugel van de Democratische Volkspartij van Afghanistan (PDPA). Aan het begin van de Sovjet-Afghaanse oorlog werd hij door de Sovjet-Unie in december 1979 als staatshoofd geplaatst nadat de Sovjet-interventie had geleid tot de val van de regering van Hafizullah Amin. Karmal trad aan als voorzitter van de revolutionaire raad en als feitelijk leider van de door de Sovjets gesteunde regering van Afghanistan.

Politieke achtergrond

Karmal was een van de oprichters en prominente figuren binnen de PDPA. De partij bestond uit twee hoofdvleugels: Parcham (waarin Karmal de leiding had) en Khalq. Deze interne verdeeldheid speelde een grote rol in de politieke onrust van de jaren 1970. Karmal had vóór zijn presidentschap meerdere malen in ballingschap gezeten en onderhield nauwe contacten met communistische partijen en regeringen in het buitenland.

Presidentschap en beleid

Als door Moskou gesteunde leider probeerde Karmal een aantal socialistische hervormingen door te voeren, onder andere landhervormingen, nationalisaties en maatregelen om vrouwen meer rechten te geven en de modernisering van de staatsadministratie te bevorderen. Zijn regering was echter sterk afhankelijk van militaire steun van de Sovjet-Unie om controle te houden over grote delen van het land.

De hervormingen en de buitenlandse militaire aanwezigheid stuitten op fel verzet van verschillende gewapende verzetsgroepen (de zogenaamde mujahedin) en grote delen van de plattelandsbevolking. De periode werd gekenmerkt door aanhoudend geweld, politieke repressie en schendingen van mensenrechten, waarvoor zowel de Afghaanse communistische autoriteiten als de Sovjet-troepen werden bekritiseerd. Veel Afghanen zagen Karmal als een marionet van de Sovjets, wat zijn legitimiteit in eigen land ondermijnde.

Afzetting en ballingschap

In de loop van de jaren tachtig veranderde de Sovjetpolitiek onder Michail Gorbatsjov richting politieke en militaire terugtrekking en hervorming. Als onderdeel van die koerswissel werd Karmal in 1986 afgezet en vervangen door Mohammad Najibullah. Na zijn machtsverlies vertrok Karmal naar Moskou, waar hij in ballingschap verbleef.

Nalatenschap

• Controversieel leiderschap: Karmals bewind wordt verschillend beoordeeld: sommige historici wijzen op pogingen tot modernisering en institutionele hervormingen, anderen benadrukken de rol van zijn regering in de escalatie van het conflict en de afhankelijkheid van Sovjetsteun.
• Voorbeeld van buitenlandse inmenging: Zijn benoeming wordt vaak aangehaald als illustratie van directe buitenlandse inmenging in Afghaanse binnenlandse politiek.
• Historische context: Karmals periode past in de bredere context van Koude Oorlogspolitiek en de langdurige burgeroorlog die Afghanistan decennialang zou blijven teisteren.

Karmals bewind en de gebeurtenissen rond zijn aantreden en afzetting blijven belangrijke onderwerpen voor wie de moderne geschiedenis van Afghanistan en de invloed van de Sovjet-Unie in Zuid-Azië bestudeert.  

Zoek op letter