Lon Nol: Cambodjaans maarschalk, staatsgreepleider en president (1913–1985)

Biografie van maarschalk Lon Nol: leider van de staatsgreep van 1970, president van de Khmer-republiek, vlucht na komst van de Rode Khmer; invloedrijke maar omstreden figuur.

Maarschalk Lon Nol (1913 - 1985) was een Cambodjaans politicus en militair leider. Hij leidde in 1970 een staatsgreep tegen prins Norodom Sihanouk. Nol maakte zichzelf president van de pas opgerichte Khmer-republiek.

De Rode Khmer nam de leiding van Cambodja over. Lon Nol vluchtte van Cambodja naar Indonesië en vervolgens naar de Verenigde Staten.

Vroege carrière en opkomst

Lon Nol groeide op in het Franse koloniale tijdperk en maakte carrière binnen het door Fransen beïnvloede Cambodjaanse leger en bestuursapparaat. Hij bekleedde meerdere hoge functies binnen de regering en het leger, waaronder posten binnen het ministerie van Defensie. Door zijn positie in het leger verwierf hij grote invloed in de jaren zestig en eind jaren zestig, een periode van groeiende interne tegenstellingen en buitenlandse inmenging in Zuidoost-Azië.

De staatsgreep van 1970

In maart 1970 zette Lon Nol, gesteund door politieke bondgenoten in de hoofdstad Phnom Penh en met instemming van delen van het leger, prins Norodom Sihanouk af terwijl die zich in het buitenland bevond. De omverwerping leidde tot de afkondiging van de Khmerrepubliek, een republikeinse staat als tegenhanger van het koninkrijk onder Sihanouk. De coup verzwakte de centrale autoriteit, polariseerde de samenleving en destabiliseerde het land verder.

Khmerrepubliek, oorlog en intern conflict

Als leider van de Khmerrepubliek probeerde Lon Nol een sterke, anticommunistische staat op te bouwen. De regering werd echter al snel betrokken bij een felle burgeroorlog tegen de communistische Rode Khmer en andere gewapende groepen. De betrokkenheid van het Amerikaanse leger en Amerikaanse steun — zowel materieel als politiek — speelden een belangrijke rol in deze fase, maar konden de opmars van de communistische guerrilla’s niet stoppen.

Onder Lon Nols bewind werd het politieke en economische leven gekenmerkt door corruptie, mismanagement en grote vluchtelingenstromen van het platteland naar de steden. Het leger leed zware verliezen, en veel delen van het land raakten ontwricht door gevechten en bombardementen. In april 1975, na jaren van oorlog, nam de Rode Khmer Phnom Penh in en eindigde de Khmerrepubliek.

Ballingschap en overlijden

Toen de stad viel, vluchtte Lon Nol eerst naar Indonesië en later naar de Verenigde Staten, waar hij de rest van zijn leven doorbracht. Hij overleed in 1985 in ballingschap. Zijn vertrek markeerde het definitieve einde van het door hem bestuurde regime en het begin van een nieuwe, uiterst gewelddadige fase in Cambodjaanse geschiedenis onder de Rode Khmer.

Nalatenschap en controverse

• Polarisatie: Lon Nol blijft een omstreden figuur: voor sommigen een verdediger tegen het communisme, voor velen de verantwoordelijke voor het verdere verval en de uiteindelijke val van het land.
• Beleid en bestuur: Zijn regering wordt vaak gekenmerkt als zwak en corrupt, met een slechte civiel-militaire coördinatie en inefficiënte hulp aan vluchtelingen en ontheemden.
• Historische plaats: Historici zien de coup van 1970 als een belangrijke schakel in het escaleren van het conflict dat leidde tot één van de bloedigste episodes in de moderne Cambodjaanse geschiedenis.

Hoewel Lon Nol zelf in ballingschap stierf, blijven de gevolgen van zijn beleid en de politieke breuk die hij veroorzaakte nog lang doorwerken in de politieke en sociale geschiedenis van Cambodja.

Zoek op letter