Michael Denzil Xavier Portillo (geboren op 26 mei 1953) is een Britse televisiepresentator en voormalig politicus van de Conservatieve Partij.

Michael Portillo is geboren in Bushey, Hertfordshire, als zoon van een Schotse moeder en een Spaanse vader.

Portillo werd voor het eerst parlementslid bij een tussentijdse verkiezing in 1984, als vertegenwoordiger van het kiesdistrict van Enfield Southgate. Hij hield erg van het beleid van Margaret Thatchers en was nogal eurosceptisch, wat betekent dat hij tegen de Europese Unie was. Hij werd lid van het kabinet in 1992 en bekleedde de volgende functies: Hoofdsecretaris van Financiën (april 1992 - juli 1994), Staatssecretaris van Werkgelegenheid (juli 1994 - juli 1995) en Defensiesecretaris (juli 1995 - mei 1997). Veel mensen dachten dat hij in 1995 zou proberen de leider van de Conservatieve Partij te worden, maar hij koos ervoor om trouw te blijven aan John Major. Bij de algemene verkiezingen van 1997 verloor Portillo zijn zetel in het Lagerhuis aan de Arbeiderspartij.

Belangrijke momenten en terugkeer

Het verlies van zijn zetel in Enfield Southgate bij de algemene verkiezingen van 1997 werd wereldkundig en staat bekend als het beroemde "Portillo-moment". Zijn ontslag symboliseerde het zware verlies van de Conservatieven dat jaar en markeerde een duidelijk omslagpunt in de Britse politiek. Zijn uitdager in Enfield Southgate was de jonge Labour-kandidaat Stephen Twigg, die de overwinning behaalde.

Portillo keerde terug naar het Lagerhuis nadat hij in 1999 een tussentijdse verkiezing voor het kiesdistrict van Kensington and Chelsea had gewonnen. Deze kiesdistrictszege stelde hem in staat zijn politieke carrière voort te zetten, zij het in een andere rol en met een gewijzigde politieke toon.

Politieke ontwikkeling en leiderschapsstreven

In de jaren na zijn terugkeer begon Portillo veel van zijn ideeën te heroverwegen en stapte hij geleidelijk af van sommige hardline-standpunten. Hij begon te pleiten voor een meer sociaal liberale conservatieve partij en toonde zich soms gematigder in discours over sociale kwesties en buitenlands beleid. In februari 2000 werd hij Schaduwkanselier van de Staatskas, maar hij had geen goede relatie met partijleider William Hague. Hij was kandidaat voor de partijleiding van de Conservatieve Partij in 2001; hij verloor van Iain Duncan Smith.

Loopbaan na de politiek

Portillo verliet het Lagerhuis bij de algemene verkiezingen van 2005 en sindsdien heeft hij een succesvolle loopbaan als televisie- en radiopresentator opgebouwd. Hij is vooral bekend geworden door zijn reisserieprogramma's bij de BBC, waarin hij spoorlijnen en cultuur door Europa en daarbuiten onderzoekt. Kenmerkend voor deze series is het gebruik van historische reisgidsen (zoals Bradshaw's) als vertrekpunt voor reisverhalen.

Bekende programma's en scharnierpunten van zijn mediacarrière zijn onder andere:

  • Great British Railway Journeys (BBC) — een serie over spoorlijnen en lokale geschiedenis in het Verenigd Koninkrijk;
  • Great Continental Railway Journeys — vergelijkbaar van opzet maar gefocust op Europese bestemmingen;
  • diverse andere reisserie-onderdelen met vergelijkbare formaten, waaronder afleveringen die zich richten op Noord-Amerika, India en andere regio's;
  • optredens als commentator en panellid in actualiteiten- en amusementsprogramma's.

Naast televisie heeft Portillo ook boeken en reisgidsen gepubliceerd die bij zijn series horen, en hij blijft een veelgevraagd commentator over politieke en historische thema's.

Publieke imago en nalatenschap

Michael Portillo wordt gezien als een van de opvallende figuren van zijn generatie Conservatieve politici: ambitieus, charismatisch en later reflectief. Zijn omslag van jong-conservatief en eurosceptisch politicus naar een meer gematigde en reislustige publieke persoonlijkheid toont een opmerkelijke ontwikkeling. Het Portillo-moment uit 1997 blijft een vast referentiepunt in de recente Britse politieke geschiedenis, terwijl zijn televisiewerk hem een tweede, brede carrière buiten de politiek heeft gegeven.

Zijn persoonlijke leven houdt hij relatief privé; na 2005 concentreerde hij zich vooral op journalistieke en presentatiewerk, reizen en schrijven.