Oliver Smithies: Geneticus, Nobelprijswinnaar en uitvinder gelelektroforese

Ontdek Oliver Smithies: Nobelprijswinnaar en geneticus, uitvinder van gelelektroforese en pionier van homologe recombinatie en gene targeting.

Oliver Smithies (23 juni 1925 - 10 januari 2017) was een Brits-Amerikaans geneticus en Nobelprijswinnaar. Hij was lange tijd werkzaam aan de University of Wisconsin–Madison en bleef actief in onderzoek tot op hoge leeftijd. Smithies overleed in januari 2017 op 91‑jarige leeftijd.

In 1955 vond hij de gelelektroforese uit, een praktische methode om eiwitten en hun varianten te scheiden met behulp van een gelmatrix. Deze techniek maakte het mogelijk om genetische variatie op het niveau van eiwitten nauwkeuriger te analyseren en vormde daarmee een van de basistechnieken van de biochemie en de moleculaire biologie is. Varianten van gel‑elektroforese zijn later uitgebreid en aangepast voor uiteenlopende toepassingen, zoals het scheiden van nucleïnezuren, eiwitkarakterisering en diagnostiek.

Belangrijkste bijdragen en impact

• Ontwikkeling van praktische laboratoriumtechnieken: zijn vroege werk aan gelelektroforese verlaagde de drempel om eiwitvariatie experimenteel te bestuderen en werd snel overgenomen door labs wereldwijd.
• Homologe recombinatie en gene targeting: veel later in zijn carrière werkte hij aan de techniek van homologe recombinatie van transgeen DNA met genomisch DNA. Deze aanpak bood een betrouwbare manier om specifieke veranderingen in het genoom aan te brengen en vormde de basis voor "gene targeting" en het creëren van knock-out muizen, waarmee onderzoekers de functie van individuele genen in dierenmodellen konden bestuderen.
• Toepassingen in biomedisch onderzoek: door doelgerichte genmutaties mogelijk te maken, maakten Smithies en anderen het mogelijk ziekteprocessen te modelleren, genfuncties te ontrafelen en preklinische modellen voor therapieontwikkeling te creëren.

De methode van homologe recombinatie werd onafhankelijk verder ontwikkeld en toegepast door collega’s zoals Martin Evans en Mario Capecchi. Samen met hen ontving Smithies in 2007 de Nobelprijs voor fysiologie of geneeskunde als erkenning voor de ontdekking en toepassing van principes om specifieke genetische modificaties in muizen tot stand te brengen. Deze prijs benadrukte de enorme invloed van hun werk op de genetica, de ontwikkeling van diermodellen en de moderne moleculaire biologie.

Nalatenschap

Oliver Smithies wordt herinnerd als een technisch vindingrijke en productieve wetenschapper wiens methoden de experimentele mogelijkheden in de moleculaire levenswetenschappen ingrijpend uitbreidden. Zijn bijdragen aan zowel eenvoudige, bruikbare laboratoriummethoden als aan geavanceerde technieken voor gericht genetisch ingrijpen hebben een blijvende invloed op onderzoek naar genfunctie en op de ontwikkeling van modellen voor menselijke ziekten.

Vragen en antwoorden

V: Wie was Oliver Smithies?

V: Wat vond Oliver Smithies uit?

V: Wat is homologe recombinatie van transgeen DNA met genomisch DNA?

V: Waar hebben Martin Evans en Mario Capecchi aan gewerkt?

V: Waar kregen Martin Evans en Mario Capecchi een Nobelprijs voor?

V: Wanneer is Oliver Smithies geboren en wanneer is hij overleden?

V: Waarom is gelelektroforese belangrijk?

Zoek op letter