Het jaar 21 voor Christus was ofwel een gewoon jaar dat begon op maandag, dinsdag of woensdag ofwel een schrikkeljaar dat begon op dinsdag van de Juliaanse kalender. Het stond toen bekend als het jaar van het consulschap van Lollius en Lepidus.

 

Kalender en onzekerheden

De precieze kalenderindeling voor 21 v.Chr. blijft voor moderne onderzoekers enigszins onzeker. Dat komt doordat de toepassing van schrikkeljaren in de eerste decennia na de invoering van de Juliaanse kalender niet altijd consequent gebeurde, en omdat bij reconstructies het verschil tussen de Juliaanse en de later ingevoerde Gregoriaanse kalender een rol speelt. Daarom geven verschillende bronnen meerdere mogelijkheden voor de dag van de week waarop het jaar begon en voor de vraag of het een schrikkeljaar was.

Het consulschap van Lollius en Lepidus

In de Romeinse tijd werd elk jaar vaak aangeduid naar de twee zittende consuls; het jaar 21 v.Chr. werd zo aangeduid als het jaar van het consulschap van Lollius en Lepidus. De consul was formeel de hoogste magistraat van Rome. Onder keizer Augustus waren de consuls nog steeds belangrijke openbare figuren: zij voorzaten senaatsvergaderingen, oefenden rechterlijke taken uit, droegen ceremonieel gezag en konden – afhankelijk van opdrachten van de keizer – ook militaire of bestuurlijke opdrachten in de provincies krijgen.

Lollius en Lepidus waren beide leden van de Romeinse elite. Lollius wordt in de bronnen vaak genoemd als actief in politieke en militaire kringen; Lepidus behoorde tot een oude aristocratische familie (de gens Aemilia) die meerdere prominente leden in eerdere generaties had geleverd. Omdat er in latere en eerdere periodes meerdere personen met vergelijkbare namen bestaan, noemen bronnen het jaar gewoon naar hun familienamen: het consulschap van Lollius en Lepidus.

Historische context

  • 21 v.Chr. valt in de vroege keizertijd onder keizer Augustus, een periode van politieke stabilisatie na de burgeroorlogen.
  • Het is onderdeel van de bredere periode die we kennen als de Pax Romana en het Augustus-tijdperk, een fase van administratieve hervormingen, infrastructuurprojecten en culturele bloei (literatuur, beeldende kunsten).
  • Bestuurlijke zaken, provincieel bestuur en militaire activiteiten aan de grenzen bleven belangrijke onderwerpen in deze jaren, maar er is geen algemeen bekend enkelvoudig wereldgebeuren dat specifiek dit jaar als keerpunt markeert.

Notities over brongebruik

In oude Romeinse inscripties en lijsten (fasti) werd jaartelling veelal met de namen van consuls aangegeven. Moderne historici combineren zulke bronnen met astronomische berekeningen en tekstkritiek om precieze kalendergegevens te reconstrueren, maar blijven terughoudend waar vroegere onregelmatigheden in de toepassing van de Juliaanse kalender twijfel veroorzaken.