Charles Albert Gobat (21 mei 1843 - 16 maart 1914) was een Zwitserse advocaat, onderwijskundige en politicus die internationaal bekend werd als pleitbezorger van vrede en internationale arbitrage. Samen met Élie Ducommun ontving hij in 1902 de Nobelprijs voor de Vrede voor de leiding van het Permanent Internationaal Vredesbureau, een organisatie die de bevordering van internationale verstandhouding en vreedzame geschiloplossing nastreefde.
Leven en opleiding
Gobat werd geboren op 21 mei 1843 in Tramelan, Zwitserland, als zoon van een protestantse dominee. Hij stamde uit een familie met religieuze en missionaire banden; hij was de neef van Samuel Gobat, de missionaris die later bisschop van Jeruzalem werd. Charles Albert Gobat kreeg een brede universitaire opleiding: hij studeerde aan de Universiteit van Bazel, de Universiteit van Heidelberg, de Universiteit van Bern en de Universiteit van Parijs. In 1867 promoveerde hij summa cum laude aan de Universiteit van Heidelberg.
Loopbaan en vredeswerk
Als jurist werkte Gobat zowel in de rechtspraktijk als op het terrein van onderwijs en politiek. Hij was actief op zowel kantonnaal als nationaal niveau en hield zich bezig met onderwijsbeleid, publiceerde over onderwijskundige kwesties en nam deel aan maatschappelijke en politieke debatten. Zijn aandacht ging daarnaast sterk uit naar internationale samenwerking en vreedzame geschiloplossing.
Gobat speelde een belangrijke rol binnen het Permanent Internationaal Vredesbureau (het latere International Peace Bureau), dat zich inzette voor arbitrage tussen staten, internationale congressen en de bevordering van vrede door diplomatieke middelen. Zijn inzet voor het vredeswerk werd internationaal erkend en leidde in 1902 tot de toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede aan hem en Élie Ducommun.
Nobelprijs en latere jaren
De Nobelprijs voor de Vrede 1902 werd aan Gobat en Ducommun toegekend als erkenning voor hun leiding en organisatie van het Permanent Internationaal Vredesbureau, dat een centraal punt vormde voor internationale vredesactiviteiten en het stimuleren van arbitrage als alternatieve methode voor oorlogsvoering. Na het overlijden van Élie Ducommun in 1906 nam Gobat de leiding van het Vredesbureau over en bleef hij zich inzetten voor conferenties, netwerken van vredesactivisten en het bevorderen van internationale samenwerking tot aan zijn dood.
Overlijden en nalatenschap
Charles Albert Gobat overleed op 16 maart 1914 in Bern, Zwitserland, op 70‑jarige leeftijd. Tijdens een bijeenkomst van een vredesconferentie in Bern trad hij naar voren om te spreken, maar stortte onverwacht in en stierf ongeveer een uur later. Zijn dood viel kort vóór het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, een periode waarin zijn werk en dat van de vredesbeweging extra relevant bleken. Gobat wordt herinnerd als een invloedrijke Zwitserse vredesleider die zich inzette voor vreedzame geschiloplossing, onderwijs en internationale samenwerking.
