Een vulpen is een pen met een penpunt en een inktreservoir.

De pen zuigt inkt uit het reservoir via een toevoer naar de penpunt. De inkt verplaatst zich door een combinatie van zwaartekracht en capillaire werking.

Het vullen van het reservoir met inkt kan manueel gebeuren, met een pasteurpipet (oogdruppelaar) of een injectiespuit.

Meestal gebeurt dit echter door een intern vulmechanisme dat zuigkracht creëert. Een zuigermechanisme of een vacuüm brengt de inkt rechtstreeks via de penpunt in het reservoir. Sommige pennen hebben verwijderbare reservoirs in de vorm van voorgevulde inktpatronen.