Analyse is het proces waarbij een complex onderwerp of een complexe stof wordt opgedeeld in kleinere delen om er een beter inzicht in te krijgen. De techniek wordt al toegepast bij de studie van wiskunde en logica sinds vóór Aristoteles (384-322 v. Chr.), hoewel analyse als formeel concept een betrekkelijk recente ontwikkeling is.

Het woord komt van het Oudgriekse ἀνάλυσις (analusis, "een uiteenvallen", van ana- "omhoog, door" en lysis "een losmaken").

In dit verband is analyse het tegendeel van synthese, dat is het samenbrengen van ideeën.

De volgende begrippen hangen nauw samen met dit basisidee: