Googie is de term die wordt gegeven aan een type architectuur en kunst in de Verenigde Staten in de 20e eeuw. Het wordt ook wel Doo Wop, Atomic age, of populuxe genoemd. Het was zeer futuristisch, een echo van thema's van de jaren 1950 als geheel. Een deel van de Googie architectuur was gebaseerd op hoe ruimteschepen eruit zien. Het begon in Californië kort na de Tweede Wereldoorlog en verspreidde zich naar de rest van de Verenigde Staten in de jaren 1950. Veel van de gebouwen die in de Googie stijl werden gebouwd waren coffeeshops, bowlingbanen en motels.
Hier zijn een paar beroemde Googie gebouwen:
Geschiedenis
Googie-architectuur ontstond in de jaren direct na de Tweede Wereldoorlog, vooral in Zuid-Californië. De stijl is sterk verbonden met de groei van de auto‑ en wegcultuur, de optimistische kijk op technologie en de populariteit van de ruimtevaart en de nucleaire vooruitgang in de jaren 1950 en vroege jaren 1960. De naam Googie is afgeleid van een klein café dat in 1949 door architect John Lautner werd ontworpen; de term werd later door recensent Douglas Haskell gebruikt en ging zo een eigen leven leiden als benaming voor de hele stroming.
Kenmerken
- Dynamische daklijnen en vormen: scherpe hoeken, omhoog gekantelde of doorhangende daken, grote overstekken en uitgesproken cantilevers.
- Prominente bewegwijzering: uitvergrote, vaak neonverlichte borden en pylonen die ontworpen zijn om automobilisten van ver te trekken.
- Space Age-motieven: boomerangs, sterbursts, pijl- of komeetvormen en andere symbolen die futurisme en ruimtevaart oproepen.
- Materialen en transparantie: veel glas, staal, beton en plaatmateriaal; opengewerkte gevels en grote ramen zodat het interieur zichtbaar is vanaf de weg.
- Vivid kleuren en verlichting: felle pastels, contrasterende kleuren en opvallende neonverlichting die 's avonds extra effect geven.
- Functionele inslag voor de automobilist: drive‑ins, ruime parkeerplaatsen, duidelijke toegang en zichtlijnen vanaf de weg.
Typische toepassingen
Googie-ontwerpen werden veel toegepast bij gebouwen die een directe blikvanger aan de weg moesten zijn: diners en coffeeshops, motels met opvallende borden, benzinestations, autoshowrooms, bioscopen en bowlingbanen. De stijl diende zowel commerciële doelen (aandacht trekken van voorbijrijdende automobilisten) als het uitdrukken van een tijdsoptimisme rond technologie en modern leven.
Enkele bekende voorbeelden
- Googie's (John Lautner) – het café dat names en faam gaf aan de stijl; een iconisch vroege uitdrukking van de Googie-esthetiek.
- Theme Building, LAX – het opvallende, futuristische gebouw op Los Angeles International Airport wordt vaak als voorbeeld genoemd van de Space Age‑invloed binnen Googie.
- Johnie's Coffee Shop (Wilshire) – een herkenbare Googie‑locatie met grote raamvlakken en opvallend bord, vaak gebruikt in foto’s en films als symbool van de periode.
- Norms en klassieke diners – verschillende locaties van dinerketens die in de jaren 50 en 60 Googie‑elementen bevatten (neon, boogvormen, opvallende signage).
- Bob's Big Boy (klassieke locaties) – veel van de 1950s‑diners en drive‑ins met exuberante gevels en borden zijn verbonden met dezelfde esthetiek.
Invloed, verval en behoud
Vanaf de jaren 1970 verloor Googie aan populariteit door veranderende smaak en zakelijke realiteit; veel gebouwen werden afgebroken of aangepast. Sinds de jaren 1990 is er echter een hernieuwde interesse in mid‑century ontwerpen en de Googie‑stijl in het bijzonder. Erfgoedorganisaties en lokale partijen zetten zich in voor behoud en restauratie van voorbeelden, en de stijl leeft voort in retro‑cafés, filmsets en productontwerp. De visuele taal van Googie blijft invloedrijk in hedendaagse graphics en commerciële architectuur die snelheid, futurisme en zichtbaarheid wil uitstralen.
Waarom het nog belangrijk is
Googie is meer dan een vrolijke stijl; het is een cultureel document van naoorlogs Amerika: optimisme, mobiliteit, consumenten‑ en autogerichte cultuur, en de fascinatie voor technologie en ruimtevaart. Het is daarom zowel architectonisch als sociaal‑historisch relevant en verdient documentatie en bescherming.

