Rafida Bonya Ahmed — Bengaalse auteur en humanistisch activiste (aanslag 2015)

Rafida "Bonya" Ahmed — Bengaalse auteur en humanistisch activiste, overleefde de gewelddadige aanslag van 2015; strijdster voor vrije meningsuiting en mensenrechten.

Rafida Bonya Ahmed, beter bekend als Bonya Ahmed, (Bengaals: রাফিদা আহমেদ বন্যা, geb. 1969) is een Bengaalse auteur, humanistisch activiste en blogger. Ze is internationaal bekend geworden door haar inzet voor vrijheid van meningsuiting, seculiere waarden en de bescherming van schrijvers en critici in Bangladesh. Bonya was nauw betrokken bij het online platform Mukto-Mona, een forum voor vrijdenkers en seculiere schrijvers dat door haar echtgenoot Avijit Roy werd opgericht; na de aanslag zette ze het publieke werk rond deze thema’s voort.

Aanslag op 26 februari 2015

Op 26 februari 2015 werden Bonya en haar man Avijit Roy aangevallen door met machetes zwaaiende islamitische extremisten toen zij in Dhaka, Bangladesh, waren voor een signeersessie tijdens een boekenbeurs. De aanslag vond plaats midden op straat tijdens een drukbezochte boekenbeurs. Avijit raakte zwaargewond en overleed nadat hij naar het ziekenhuis was gebracht. Bonya raakte ernstig gewond; ze liep meerdere snijwonden en andere zware verwondingen op en moest geopereerd worden. De aanval schokte zowel Bangladesh als de internationale gemeenschap en richtte de aandacht op de groeiende dreiging tegen seculiere auteurs en bloggers in het land.

Nasleep en voortgezet activisme

De aanslag leidde tot internationale verontwaardiging en oproepen tot onderzoek en bescherming van schrijvers en vrijdenkers. Lokale autoriteiten kondigden onderzoek aan en er werden pogingen ondernomen om de daders te identificeren; later werden enkele verdachten aangehouden. Bonya vertrok na de aanval voor medische behandeling en veiligheid naar het buitenland en blijft sindsdien actief als pleitbezorger voor mensenrechten, vrije meningsuiting en de veiligheid van seculiere activisten.

Ze geeft regelmatig interviews en spreekt op conferenties en bijeenkomsten over de risico's waarmee critici van religie en extremisme in Bangladesh worden geconfronteerd. Bonya benadrukt het belang van juridische vervolging van de daders, betere bescherming voor schrijvers en bloggers, en het behoud van een open en seculiere ruimte voor debat en kunst. Haar persoonlijke verhaal wordt vaak aangehaald als voorbeeld van de gevaarlijke situatie voor vrijdenkenden in delen van Zuid-Azië, en ze heeft brede steun en erkenning gekregen van internationale mensenrechten- en vrijdenkorganisaties.

De aanslag op Bonya en Avijit maakte deel uit van een reeks gewelddadige aanvallen op seculiere en liberale schrijvers in Bangladesh in die periode. Het voorval blijft een belangrijke referentie in discussies over vrijheid van meningsuiting, religieuze tolerantie en de verantwoordelijkheid van staten om burgers te beschermen tegen politi­sche en religieus gemotiveerde geweldsacties.

Leven en werk

Bonya is geboren in Dhaka, Bangladesh. Ze voltooide haar studie Computer Informatie Wetenschappen aan de Minnesota State University in Mankato.

Bonya ontmoette Avijit door hun schrijven op Mukto-Mona, het eerste online platform voor Bengaals sprekende vrijdenkers, atheïsten en seculiere bloggers en schrijvers, opgericht door Avijit. Deze groep startte de eerste viering van Darwin Day in Bangladesh. Mukto-Mona kreeg in 2015 internationale erkenning en ontving The BOBS jury award. Bonya schreef een van de eerste populair-wetenschappelijke boeken in Bangladesh over biologische evolutie, genaamd Bibortoner Path Dhore ("Langs het evolutionaire pad", 2007). Ze is een van de moderatoren van Mukto-Mona.

Bonya heeft een dochter, Trisha Ahmed, uit haar eerste huwelijk. Trisha schreef samen met haar stiefvader Avijit een artikel voor het tijdschrift Free Inquiry over gevangen secularistische bloggers. Bij Ahmed is schildklierkanker geconstateerd.

Bonya besloot na de aanslag op haar en Avijit verlof te nemen van haar baan als senior directeur bij een kredietbureau in de VS. Ze begon samen te werken met de humanistische verenigingen in Europa en de VS om mensen bewust te maken van de aanvallen op seculiere intellectuelen in Bangladesh door islamitische fundamentalisten. Momenteel doet zij onderzoek naar islamitisch fundamentalisme als gastonderzoeker aan de Universiteit van Texas, Austin. Een week na de dood van haar man begon Bonya ontmoetingen met humanistische verenigingen in Europa, en werkte ze eraan om andere activisten uit Bangladesh weg te krijgen, voordat ze vermoord zouden worden.

In 2016 ontving Bonya de "Forward" award van de Freedom From Religion Foundation. Ze zit in de jury van The BOBS Best of Online Activism Award van Deutsche Welle.

 
Media afspelen Ahmed spreekt over mensenrechten in Londen in 2017.  

Zoek op letter