Zuid-Libanon is een gebied in Libanon. Het omvat het zuidelijke gouvernement en het gouvernement Nabatiye. Deze twee gouvernementen zijn in het begin van de jaren negentig van de vorige eeuw van dezelfde provincie afgesplitst. De districten Rashaya en West-Beqaa, de zuidelijkste districten van het gouvernement Beqaa, in Zuid-Libanon worden soms tot dit gebied gerekend. De belangrijkste steden van de regio zijn Sidon, Tyrus, Jezzine en Nabatiyeh. Zuid-Libanon strekt zich uit langs de Middellandse Zeekust en loopt landinwaarts tot de uitlopers van het Libanese gebergte; het landschap varieert van kustvlakten en havenplaatsen tot heuvels en vruchtbare valleien.

Geografie en bestuurlijke indeling

Zuid-Libanon bestaat uit kustgebieden, landbouwgrond en bergachtige delen. De belangrijkste administratieve eenheden zijn het gouvernement Zuid (al-Janub) en het gouvernement Nabatiyeh. Belangrijke natuurlijke kenmerken zijn kuststroken met havens en visserij, en rivierdalen die landbouw mogelijk maken. De grens met Israël loopt in het zuiden; de zogenaamde Blue Line en grensincidenten hebben het gebied politiek en beveiligingstechnisch gevoelig gemaakt.

Bevolking en religieuze samenstelling

De bevolking van Zuid-Libanon is religieus en behoudend divers. In grote lijnen geldt:

  • De meeste mensen in de cazas van Bint Jbeil, Tyrus en Nabatieh in Zuid-Libanon zijn Sji'a-moslims. Er wonen ook enkele christenen.
  • In en rond Sidon is de bevolking overwegend soennitisch, terwijl in de rest van de caza van Sidon veel Sji'a-moslims wonen. Er zijn ook veel christenen, voornamelijk Grieks-katholiek.
  • De mensen in de cazas van Jezzine en Marjeyoun zijn voornamelijk christenen; daarnaast wonen er ook sjiitische moslims. In enkele dorpen, zoals Ain Ebel, Debel, Qaouzah en Rmaich, wonen uitsluitend christelijke maronieten.
  • In de caza van Hasbaya vormen de Druzen de meerderheid.

Deze samenstelling leidt tot een mozaïek van gemeenschappen die lokaal sterk verbonden zijn met hun kerkelijke of religieuze instituten en met traditionele gemeenschapsstructuren.

Geschiedenis en veiligheid

Zuid-Libanon heeft een bewogen recente geschiedenis. Het gebied was jarenlang het toneel van conflicten tussen Israël en Libanese groepen en is meerdere keren getroffen door oorlogshandelingen en grensincidenten. Na de Libanese burgeroorlog en latere confrontaties werd in 1978 en opnieuw na de oorlog van 2006 de Verenigde Naties-troepenmacht UNIFIL ingezet om de rust te helpen bewaren. Daarnaast is de politiek-militaire organisatie Hezbollah een belangrijke actor in de regio en oefent aanzienlijke invloed uit op veiligheid en bestuur in delen van Zuid-Libanon.

Economie en levensonderhoud

De economie van Zuid-Libanon is divers maar vaak kwetsbaar door politieke instabiliteit. Belangrijke sectoren zijn:

  • Landbouw: olijven, citrusvruchten, groenten en grootschalige tuindersproducten in valleien en irrigatiegebieden.
  • Visserij en kustgebonden activiteiten in steden als Sidon en Tyrus.
  • Kleine industrie en ambachten: voedselverwerking, lokale handel en productie voor de binnenlandse markt.
  • Diaspora-overmakingen en informele economie spelen ook een rol voor veel gezinnen.

Toerisme, archeologie en cultuur

Zuid-Libanon heeft belangrijke archeologische en historische plaatsen die toeristen en onderzoekers aantrekken. Vooral Tyrus (Tyre) en Sidon hebben overblijfselen uit de oudheid, zoals Romeinse ruïnes, tempels, een zeefort en traditionele souks. Lokale keuken, religieuze feestdagen en ambachten (zoals pottenbakken en textiel) vormen onderdeel van het culturele erfgoed.

Verkeer en infrastructuur

De infrastructuur varieert per gebied: langs de kust zijn wegen en havens redelijk ontwikkeld, terwijl achterlandwegen en sommige bergdorpen minder goed ontsloten zijn. Openbaar vervoer bestaat uit bussen en privé-taxi's; grens- en veiligheidsbeperkingen kunnen reizen beperken of controleren. Hervormingen en investeringen in wegen, elektriciteit en waterverzorging staan vaak op de politieke agenda maar verlopen geleidelijk.

Actuele uitdagingen en toekomst

Zuid-Libanon staat voor meerdere uitdagingen: het herstel na conflicten, economische ontwikkeling, interreligieuze samenhang en grensveiligheid. Tegelijk bieden archeologische sites, landbouwpotentieel en een veerkrachtige lokale bevolking kansen voor herstel en toerisme wanneer stabiliteit en investeringen toenemen. Lokale en internationale acteurs, waaronder UNIFIL en humanitaire organisaties, blijven betrokken bij hulp, wederopbouw en het ondersteunen van civiele voorzieningen.

Door de complexe geschiedenis en de religieuze diversiteit blijft Zuid-Libanon een regio met een sterke lokale identiteit en een belangrijke strategische positie binnen Libanon.