StG 44 (Sturmgewehr 44) — 's werelds eerste aanvalsgeweer uit WOII

StG 44 (Sturmgewehr 44) — ontdek het verhaal van 's werelds eerste aanvalsgeweer uit WOII: ontwikkeling, inzet aan het Oostfront en blijvende invloed op modern wapenontwerp.

De StG 44 (Sturmgewehr 44; Assault Rifle 44), algemeen beschouwd als 's werelds eerste echte aanvalsgeweer, werd ontwikkeld in nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het wapen ontstond uit de behoefte aan een tussenvorm tussen het standaardgeweer en het korte, vuurkrachtige karakter van submachineguns zoals de MP-40. Aanvankelijk werden prototypes en vroege productiemodellen aangeduid als MP-43 en MP-44 (waarbij MP staat voor Maschinenpistole), omdat leider Hitler het nieuwe concept eerst niet wilde erkennen als een afzonderlijke wapenklasse. Toen de wapens zich in de praktijk op het Oostfront bewezen, kreeg het ontwerp uiteindelijk de officiële naam StG 44 en werd de productie opgeschaald.

Ontwikkeling en naamgeving

Het ontwerp werd ontwikkeld in de eerste jaren van de jaren veertig en is vaak toegeschreven aan Hugo Schmeisser en het bedrijf C.G. Haenel, met bijdragen van meerdere ontwerpers en fabrieken. De kern van het concept was het gebruik van een intermediate-patroon (minder krachtig dan de standaard geweerpatroon maar sterker dan een pistoolcartridge), waardoor soldaten effectief op middellange afstand konden vuur voeren terwijl het wapen compact en beheersbaar bleef bij automatisch vuren. De omschakeling in naamgeving (MP-43/MP-44 → StG 44) weerspiegelt zowel politieke beslommeringen als de acceptatie van een nieuw doctrine-idee binnen het Duitse leger.

Technische kenmerken

• Kaliber: 7,92×33 mm Kurz (een kortere, minder krachtige variant van het standaard 7,92 mm Duitse patroon).
• Bediening: gaswerkt met kantelende bout (tilting bolt), select-fire (semi- en volledig automatisch).
• Magazijn: doorgaans 30 patronen, gebogen metalen magazijn.
• Snelvuur: ongeveer 500–600 schoten per minuut (afhankelijk van versie en conditie).
• Gewicht en afmetingen: gewicht rond de 5 kg (leeg, afhankelijk van uitvoering); totale lengte ong. 940 mm; looplengte circa 400–420 mm.
• Effectieve reikwijdte: praktisch inzetbaar tot circa 300 meter voor gericht vuren; geschikt voor gevechten op korte tot middellange afstand.

Tactische impact en dienst

De StG 44 veranderde de inzet van individuele soldaten door meer vuurkracht en nauwkeurigheid te bieden binnen het bereik waar de meeste gevechten in WOII plaatsvonden. In praktijk gaf dit infanterie-eenheden grotere vuurkracht en flexibiliteit dan afzonderlijke bruggen tussen het standaardgeweer (lang bereik) en de submachinegun (kort bereik). De eerste inzet aan het Oostfront liet zien dat het wapen zeer effectief kon zijn in stadsgevechten en bij aanvallen op korte tot middelgrote afstand.

Productie, verspreiding en nalatenschap

De StG 44 werd in de laatste oorlogsjaren in aanzienlijke aantallen geproduceerd — ruwweg ongeveer 425.000 exemplaren volgens gangbare schattingen — maar kwam te laat en in te kleine aantallen om de uitkomst van het conflict nog wezenlijk te beïnvloeden. Na de oorlog bestudeerden geallieerde en Sovjet-ingenieurs het ontwerp en het concept van het intermediate-patroon, wat invloed had op de ontwikkeling van latere automatische geweren en aanvalsgeweren. Veel historici zien de StG 44 als de voorloper van modernere ontwerpen en als een sleutelstap naar latere bekende modellen die het principe van het aanvalsgeweer overnamen.

Herkenning en moderne betekenis

Tegenwoordig is de StG 44 een iconisch historisch wapen dat vaak in musea en privécollecties voorkomt. Het ontwerp wordt bestudeerd als een mijlpaal in wapenontwikkeling: niet alleen vanwege de mechanica, maar vooral vanwege het tactische concept dat de moderne benadering van infanterievuurkracht en squad-level doctrine heeft beïnvloed.

Zoek op letter