Kow Swamp: Pleistocene vindplaats met controversiële menselijke resten
Kow Swamp: ontdek Pleistocene begrafenissen en controversiële menselijke resten — Thorne’s opgravingen, wetenschappelijke debatten en nieuwe archeologische inzichten.
De archeologische vindplaats Kow Swamp ligt aan de oostkant van Kow Swamp in het noorden van Victoria. Er is een aantal Pleistocene begravingen gevonden in een zandduin, bekend als een lunette. Archeoloog Alan Thorne groef tussen 1968 en 1972 de skeletten op van meer dan 22 mensen.
Locatie en stratigrafische context
Kow Swamp bevindt zich in een gebied met oude rivier- en merenafzettingen. De menselijke resten werden aangetroffen in een lunette — een langgerekte zand- en leemophoping langs de rand van het meer — waarin meerdere begravingslagen en sporen van menselijke activiteit bewaard zijn gebleven. De zandlagen en bijbehorende sedimenten geven context voor datering en interpretatie van de opgravingen.
Opgravingen en vondsten
De opgravingen onder leiding van Alan Thorne brachten meer dan 22 individuen aan het licht, waaronder bijna volledige schedels en fragmentarische skeletten. De schedels vielen op door hun robuuste trekken: dikke botranden, uitgesproken wenkbrauwbogen en een relatief langwerpige vorm. Naast menselijke botten zijn er ook sporen gevonden van de begrafenispraktijken en van de natuurlijke processen die de resten hebben bewaard of aangetast.
Dateringen en analyse
Radiokoolstofdateringen en stratigrafische aanwijzingen plaatsen de Kow Swamp-vondsten in het late Pleistoceen tot het vroegste Holoceen. De dateringen liggen grofweg in de orde van ongeveer 13.000 tot 9.000 jaar voor het heden (BP), afhankelijk van welke monsters en methoden gebruikt zijn. De precieze chronologie is onderwerp van discussie vanwege mogelijke verstoringen van het sediment, hergebruik van begravingsplaatsen en de bewaarcondities van organisch materiaal.
Controverse en wetenschappelijke discussie
De robuuste kenmerken van de schedels leidden tot een felle wetenschappelijke discussie. Alan Thorne en enkele andere onderzoekers interpreteerden de morfologie als aanwijzing voor een sterk afwijkende, mogelijk oudere of “archaïsche” populatielijn in Australië. Critici wezen erop dat dergelijke conclusies risico lopen door:
- beperkingen van de beschikbare dateringen en mogelijk gemengde lagen;
- de invloed van culturele praktijken zoals craniale modificatie of taphonomische (na-begrafenis) vervorming;
- statistische en methodologische verschillen in craniometrische analyses;
- het ontbreken van overtuigend aDNA-bewijs vanwege slechte DNA-behoud in veel Australische grondlagen.
Latere onderzoeksgroepen concludeerden dat de vondsten behoren tot Homo sapiens en dat de variatie binnen de populatie (inclusief robuuste morfologieën) het best verklaard kan worden door natuurlijke diversiteit, populatiegeschiedenis en mogelijke lokale cultureel-biologische invloeden, in plaats van door aanwezigheid van een “pre-sapiens” soort. Daarmee is de oorspronkelijke claim dat de schedels 'pre-sapiens' zouden zijn door de meerderheid van de onderzoekers niet bevestigd.
Ethische kwesties en nalatenschap
De opgravingen van menselijke resten in Australië roepen belangrijke ethische vragen op over eigendom, consultatie en repatriëring. Aboriginalgemeenschappen in de regio hebben een sterke band met de vindplaats en vele resten zijn later teruggegeven of herbegraven in overleg met traditionele eigenaren. Het wetenschappelijk-stederlijk beheer van dergelijke vindplaatsen vereist tegenwoordig nauwere samenwerking met inheemse gemeenschappen en respect voor hun wensen rondom menselijke resten.
Belang voor de prehistorie van Australië
Kow Swamp is belangrijk omdat het de mate van morfologische variatie binnen oude Australische populaties aantoont en omdat het deel uitmaakt van de bredere discussie over hoe en wanneer Australië werd bevolkt. De site heeft bijgedragen aan vragen over populatiecontinuïteit versus meerdere migraties en benadrukte dat zowel archeologische context als moderne analysemethoden (zoals betere dateringen en, waar mogelijk, genetische analyses) noodzakelijk zijn om robuuste conclusies te trekken.
Samenvattend: Kow Swamp leverde belangrijke late-Pleistocene menselijke resten op die aanvankelijk als "archaïsch" werden geïnterpreteerd. Verdere studies wezen echter op variatie binnen Homo sapiens en op methodologische en taphonomische verklaringen voor de bijzondere kenmerken. De vindplaats blijft een sleutelplaats voor onderzoek naar de prehistorie van Australië en een casus voor de ethische omgang met menselijke resten.
Plaats
Kow Swamp is genoemd naar een Aboriginal woord, Ghow, uit de Yorta Yorta taal. Het betekent witte gipsgrond die in het gebied voorkomt. Kow Swamp is nu een meer dat gebruikt wordt om irrigatiewater op te slaan. Het heeft een omtrek van 15 kilometer en is ongeveer 3 meter diep. Ooit was het een laaggelegen moeras dat zich alleen vulde wanneer de Murray River overstroomde of een hoog niveau bereikte.
Ontdekking
Australische aboriginals hebben bij Kow Swamp gewoond. Er zijn kanobomen waar de schors van de boom is gehaald om een kano te maken. Er zijn ook middens, dat zijn afvalhopen met bewijzen van wat de mensen aten. Vroege Europese kolonisten beschreven een Aboriginal ceremoniële plaats aan de noordkant van het moeras. In 1925 werd een deel van een schedel gevonden aan de westkant van het moeras tijdens graafwerkzaamheden. Het werd het "Cohuna Cranium" genoemd. De redacteur van de plaatselijke krant Cohuna Farmers Weekly bracht de autoriteiten op de hoogte en het belang van de vondst werd ingezien. In de jaren 1960 vond ook Alan Thorne een oud bot in de collectie van het Museum of Victoria, en hij traceerde de vindplaats tot Kow Swamp. Tussen 1968 en 1972 vonden archeologische opgravingen plaats door Thorne voor de Australian National University in Canberra. Verdere resten werden rond het moeras gevonden door een plaatselijke bewoner, Gordon Spark. Tegen 1972 waren de resten van minstens veertig individuen opgegraven en bestudeerd. Deze ontdekkingen hielpen het brede scala van de genetische geschiedenis van de Aboriginals te bewijzen. Ze werden gebruikt om aan te tonen dat er verschillende immigratiegolven naar Australië waren vóór de Europese ontdekking.
Dating
Radiokoolstofdatering heeft aangetoond dat de meeste begravingen plaatsvonden tussen 13.000 en 10.000 jaar geleden. De jongste begraving 6500 was ongeveer 6.500 jaar oud. Optically stimulated luminesence (OSL) datering in 2003 toonde aan dat de begravingen tussen 22.000 en 19.000 jaar oud waren. Deze dateringen zijn echter in twijfel getrokken, omdat het moeilijk is om na te gaan of het gedateerde zand even oud is als de eigenlijke begravingen. Dateringsonderzoek aan botten van andere vindplaatsen in de regio, zoals Nacurrie en Coobool Creek, bevestigen de datering van 13.000 tot 9.000 jaar voor Kow Swamp.
Beschrijving van overblijfselen
Aanvankelijk dacht men dat de schedels uit Kow Swamp afkomstig waren van Homo erectus en niet van de moderne Homo sapiens. Thorne geloofde dat het "het voortbestaan van Homo erectus kenmerken in Australië tot zo recent als 10.000 jaar geleden" aantoonde. Donald Brothwell was het daar echter niet mee eens en zei dat grootte en vorm van de schedels in Kow Swamp waren veroorzaakt door kunstmatige schedelvervorming.
De grootte en vorm van de schedels verschillen van die van moderne Aboriginals. Ze verschillen ook van pleistocene overblijfselen die zijn gevonden bij Lake Mungo en Keilor. Deze verschillen zijn gebruikt om te suggereren dat verschillende mensen op verschillende tijdstippen in het verleden naar Australië kwamen. Recentere studies ondersteunen deze theorie echter niet. De meeste schedels waren in kleine fragmenten, en slechts twee waren redelijk compleet.
Return
Aboriginal gemeenschapsgroepen hebben gevraagd om teruggave van de menselijke resten uit Kow Swamp uit Australische en overzeese museumcollecties. De skeletten van Kow Swamp zijn teruggebracht naar het gebied en herbegraven. Afgietsels van sommige schedels van Kow Swamp worden bewaard door de afdeling Archeologie en Menswetenschappen van de Australian National University. Sommige afgietsels bevinden zich ook in het London Natural History Museum en andere instellingen.
Coördinaten: 35°57′13″S 144°19′05″E / 35.953553°S 144.318123°E / -35.953553; 144.318123
Verwante pagina's
Zoek in de encyclopedie