Argentijns Antarctica (Spaans: Antártida Argentina) is de benaming voor de sector van het Antarctische continent die Argentinië als onderdeel van zijn grondgebied opeist. Deze aanspraak overlapt met Britse en Chileense claims en wordt in Argentijnse wetgeving ingericht als een departement van de provincie Vuurland, Antarctica en Zuid-Atlantische Eilanden. Als fysiek gebied ligt het op het Antarctische continent en de omliggende zeeën, met de zuidelijke poolregio als uiterste grens; voor algemene kaarten zie bronnen over Antarctica.
Geografie en bestuurlijke status
Argentinië maakt aanspraak op een sector die ruwweg overeenkomt met de meridianen tussen ongeveer 25°W en 74°W ten zuiden van 60°Z, maar die afbakening wordt niet internationaal als onbetwist beschouwd. Binnen het Argentijnse recht vormt het gebied een bestuurlijk onderdeel van de provincie dat civiele en militaire activiteiten mogelijk maakt. Het nationale onderzoekswerk wordt gecoördineerd door het Instituto Antártico Argentino, dat logistiek en wetenschappelijk beleid afstemt met internationale partners.
Geschiedenis van verkenning en aanwezigheid
De Argentijnse aanwezigheid op Antarctica begon in het begin van de 20e eeuw. José María Sobral was de eerste Argentijn die volgens historische verslagen voet zette op het continent tijdens de Zweedse Antarctische Expeditie (rond 1901). In 1904 werd het station Orcadas operationeel en later vestigde Argentinië meerdere vaste en seizoensgebonden bases. In 1965 ondernam het Argentijnse leger een expeditie, bekend als Operación 90, die tot doel had logistieke ervaring te vergroten en bereik naar het binnenland te tonen.
Bases, bevolkingsdynamiek en onderzoek
Argentinië exploiteert zowel permanente als seizoensgebonden onderzoeksstations. Voorbeelden van bekende posten zijn Orcadas, Marambio, Esperanza, Belgrano en San Martín. De samenstelling van de bevolking fluctueert sterk: in de wintermaanden is het aantal bewoners beperkt tot enkele honderden, terwijl in de zomer het aantal tijdelijk toeneemt door wetenschappers en technici. Volgens de Argentijnse volkstelling van oktober 2010 verbleven er in de winter 230 mensen verspreid over zes permanente bases.
Wetenschappelijk belang en activiteiten
De Argentijnse bases richten zich op een breed pakket aan onderzoek: meteorologie, glaciologie, biologie, geologie en klimaatobservaties behoren tot de reguliere programma’s. De aanwezigheid ondersteunt ook navigatie en logistiek in de Zuidelijke Oceaan. Samenwerking met andere landen en internationale onderzoeksprogramma’s is gebruikelijk, mede binnen het kader van het Antarctisch Verdrag.
Internationaal recht en opmerkelijke feiten
Hoewel Argentinië haar aanspraak handhaaft en administratief organiseert, legt het Antarctisch Verdrag (waar Argentinië partij van is) territoriale aanspraken in de praktijk in de wacht en bevordert het vreedzaam wetenschappelijk gebruik van het continent. De Argentijnse aanspraken overlappen met gebieden die door het Verenigd Koninkrijk en Chili worden opgeëist, wat de geopolitieke context van de regio bepaalt. Voor achtergrondinformatie over Argentinië zelf zie Argentinië en voor bredere informatie over de Zuidpoolregio zie de Zuidpool.