Het lawine-effect ("aardverschuivingseffect") is een eigenschap van blokcijfers en cryptografische hash-algoritmen. Het is vaak gewenst in de cryptografie. Het effect zegt, dat veel van de output moet veranderen, zelfs als de input slechts een beetje verandert. In goede blokcijfers betekent dit: Een kleine verandering in de key of de plaintext moet een sterke verandering in de cijfertekst veroorzaken.
Dit betekent dat kleine veranderingen zich snel kunnen verspreiden, wanneer het algoritme gebruik maakt van iteraties. Elk bit van de output is dus afhankelijk van elk bit van de input.
De term lawine-effect werd voor het eerst gebruikt door Horst Feistel (Feistel 1973). Later werd het concept geïdentificeerd door Shannon's eigenschap van verwarring.
Als een blokcodering of cryptografische hasjfunctie niet in belangrijke mate voldoet aan het lawine-effect, dan heeft het een slechte randomisatie. Zo kan een cryptoanalist voorspellingen doen over de input, als hij alleen de output krijgt. Dit kan voldoende zijn om het algoritme geheel of gedeeltelijk te breken (te kraken).
Het is een van de primaire ontwerpdoelen wanneer mensen een sterke versleutelings- of cryptografische hashfunctie creëren. Ze proberen er een goed lawine-effect in op te bouwen. Wiskundig gezien maakt dit gebruik van het vlindereffect. Daarom zijn de meeste blokcijfers productcijfers. Het is ook de reden waarom hash-functies grote datablokken hebben.
