Rajasthani-taal: Indo-Arische taal gesproken in India en Pakistan
Ontdek de Rajasthani-taal: een Indo-Arische taal met ≈80 miljoen sprekers in India en Pakistan — geschiedenis, dialecten en regionale verspreiding. Lees meer!
De Rajasthani-taal behoort tot de Indo-Arische talengroep en vormt een continuüm van verwante dialecten en gesproken varianten. Sommige bronnen schatten het aantal sprekers op tientallen miljoenen; vaak wordt een cijfer rond de 80 miljoen genoemd, maar schattingen lopen uiteen afhankelijk van welke dialecten men meetelt. Het grootste gebied van gebruik is de deelstaat Rajasthan; daarnaast komt Rajasthani voor in Punjab, Madhya Pradesh, Haryana en Gujarat in India, en in Pakistan in de provincies Sindh en Punjab. Taalkundigen beschouwen Rajasthani als onderdeel van de westelijke tak van de Indo-Arische talen; volgens sommige onderzoekers is het ontstaan of afstamming te herleiden tot vormen die dicht bij het Oud-Gujarati liggen.
Dialecten en classificatie
Rajasthani is geen uniforme standaardtaal maar een verzameling nauw verwante dialectgroepen. Belangrijke varianten zijn onder andere Marwari (de grootste groep sprekers), Mewari, Dhundari, Shekhawati, Hadoti, Harauti en Bagri. De grenzen tussen deze dialecten en aangrenzende talen (zoals Gujarati en sommige Malwi-varianten) zijn geleidelijk, waardoor men vaak spreekt van een dialectcontinuüm. Classificatie door taalkundigen verschilt: sommige onderzoekers rekenen bepaalde vormen tot afzonderlijke talen, anderen hanteren een bredere Rajasthani-categorie.
Schrift en literatuur
In hedendaags gebruik wordt Rajasthani meestal in het Devanagari-schrift geschreven. Historisch werden ook handels- en notatieschriften zoals Mahajani gebruikt; in gebieden van Pakistan komt af en toe een Perzisch-Arabisch schrift voor. Rajasthani heeft een rijke orale en schriftelijke traditie met volksliederen, epische ballades en hofpoëzie. Een klassieke schriftelijke stijl die door barden en dichters werd gebruikt, staat bekend als Dingal. Traditionele muziekgenres zoals Maand zijn sterk met de taal verbonden.
Status en gebruik
Rajasthani wordt in dagelijks leven en cultuur veel gebruikt, vooral in plattelandsgebieden en lokale media. De taal is echter niet opgenomen in de Eighth Schedule van de Indiase grondwet als officiële nationale taal, en er bestaan politieke en culturele bewegingen die erkenning en bescherming van Rajasthani nastreven. In stedelijke gebieden is er vaak een verschuiving richting Hindi en Engels, wat invloed heeft op taalgebruik en overdracht aan jongere generaties.
Culturele betekenis
Rajasthani speelt een belangrijke rol in de regionale identiteit van Rajasthan en omliggende gebieden. Via volksliteratuur, theater, liederen en festivals blijft de taal levendig en functioneert zij als drager van lokale tradities en geschiedenis.
Zoek in de encyclopedie