Blauwtongskinks (Tiliqua): Australische blauwtonghagedissen en kenmerken
Ontdek blauwtongskinks (Tiliqua): Australische skinken met opvallende blauwe tong, robuuste bouw, gedrag, habitat en verzorgingstips — complete gids voor hun kenmerken.
Blauwtonghagedis redirects hier.
Blauwtongskinks vormen het Australische geslacht Tiliqua, dat enkele van de grootste leden van de skinkfamilie (Scincidae) telt. Ze worden in Australië ook blauwtongskinkjes of gewoon blauwtongskinkjes, shinglebacks of de slaperige hagedis genoemd. Het belangrijkste kenmerk van het geslacht is een grote blauwe tong waarmee vijanden kunnen worden afgeschrikt.
Uiterlijk en afmetingen
Blauwtongskinks hebben een gedrongen, plomp lichaam met korte poten en gladde, glanzende schubben. De kop is relatief breed en de tong opvallend felblauw tot blauwzwart. Volwassen dieren variëren qua lengte; veel soorten bereiken tussen de 30 en 60 cm totale lengte, afhankelijk van soort en leefgebied. Sommige soorten, zoals de shingleback (Tiliqua rugosa), hebben een korte, dikke staart die als vetreserve dient.
Soorten en herkenning
Het geslacht Tiliqua omvat meerdere soorten en ondersoorten die qua kleur en patroon kunnen verschillen: van egaal bruin tot gestreept of gevlekt. Enkele bekende vormen zijn de noordoostelijke en westelijke blauwtongskink-varianten en de shingleback. De exacte indeling en namen kunnen per bron variëren, maar gemeenschappelijk voor het geslacht is de blauwgekleurde tong en het robuuste lichaam.
Verspreiding en habitat
Blauwtongskinks komen wijdverspreid voor in Australië, van kustgebieden tot halfdroge binnenlanden. Ze bewonen uiteenlopende habitats zoals open bossen, graslanden, heidevelden, landbouwgebieden en stedelijke tuinen. Veel soorten zijn opportunistisch en profiteren van randen tussen natuur en landbouw of bebouwing.
Voeding
Deze skinken zijn alleseters: hun dieet bestaat uit insecten en andere ongewervelden, slakken, kleine zoogdieren of reptielen, maar ook uit plantaardig materiaal zoals bessen, fruit, bloemen en bladeren. Jonge dieren eten meer dierlijk eiwit, terwijl oudere exemplaren meer plantaardig materiaal kunnen opnemen.
Voortplanting en levensduur
Blauwtongskinks zijn overwegend levendbarend (vivipaar): vrouwtjes brengen levend jongen ter wereld, meestal tussen de enkele en enkele tientallen jongen per worp, afhankelijk van soort en individuele conditie. Sommige soorten vormen langdurige paarbanden; shinglebacks staan erom bekend monogame paren te vormen die meerdere seizoenen samen blijven. In het wild kunnen deze hagedissen tientallen jaren oud worden; in gevangenschap is een leeftijd van 15–30 jaar geen uitzondering bij goede verzorging.
Gedrag en verdediging
Bij dreiging laten blauwtongskinks zich vaak zien door hun bek wijd open te zetten en de felblauwe tong te laten zien. Dit dient om vijanden af te schrikken. Ze kunnen ook sissen, hun lichaam opblazen of bijten als laatste redmiddel. Sommige soorten hebben een dikke staart waarin vet wordt opgeslagen; bij die soorten is staartverlies (autotomie) minder gebruikelijk omdat de staart functioneel belangrijk is.
Bedreigingen en bescherming
Hoewel veel blauwtongskinks op soortniveau niet direct bedreigd zijn, ondervinden ze lokaal hinder van habitatverlies, wegverkeer, honden en katten en illegale handel. Bescherming van leefgebieden, voorlichting en verantwoord huisdierenbezit helpen om populaties gezond te houden.
Blauwtongskinks als huisdier
Door hun rustige gedrag en robuuste aard zijn sommige soorten populair als huisdier. Verantwoord houden vereist een ruim terrarium, een goed ingestelde warmtegnaad met een warm plekje en een koeler deel, voldoende UVB-belichting, een gevarieerd dieet en regelmatige controles op gezondheid. Informeer altijd naar de herkomst van dieren en koop alleen bij betrouwbare fokkers of herplaatsingscentra.
Distributie
Blauwtongskinks zijn nauw verwant aan de geslachten Cyclodomorphus en Hemisphaeriodon. Alle soorten komen voor op het vasteland van Australië, behalve Tiliqua gigas die in Nieuw-Guinea en verschillende eilanden van Indonesië leeft. Een ondersoort van Tiliqua scincoides komt ook voor op verschillende kleine Indonesische eilanden tussen Australië en Nieuw-Guinea. Tiliqua nigrolutea is de enige soort in Tasmanië. Met uitzondering van de dwergblauwtong zijn het grote hagedissen die tot 45 cm totale lengte kunnen worden. Ze zijn lichtgebouwd, kortgelamd, breed met een duidelijke kop en doffe tanden.
Ecologie
De meeste soorten zijn dagactieve alleseters die op de grond foerageren en zich voeden met insecten, buikpotigen, bloemen, vruchten en bessen. De dwergblauwtong eet echter vooral geleedpotigen. De skinken baren levende jongen. De nestgrootte varieert van 1 tot 4 bij de dwergblauwtong en de slangenkop tot 5 tot 24 bij de oostelijke en noordelijke blauwtong.
Soorten en ondersoorten
- Tiliqua adelaidensis, (Adelaide) Dwergblauwtongskink
- Tiliqua gigas, Indonesische blauwtongskink
- Tiliqua gigas evanescens, Merakue Blauwtongskink
- Tiliqua gigas keyensis, Key Island Blauwtongskink
- Tiliqua sp., Irian Jaya Blauwtongskink
- Tiliqua multifasciata, Middenlandse blauwtongskink
- Tiliqua nigrolutea, gevlekte blauwtongskink
- Tiliqua occipitalis, Westelijke blauwtongskink
- Tiliqua rugosa, gordelhagedis.
- Tiliqua rugosa rugosa, Gewone gordelroos
- Tiliqua rugosa aspera, Oostelijke gordelroos
- Tiliqua rugosa palarra, Shark Bay Shingleback
- Tiliqua rugosa konowi, Rottnest Island Shingleback
- Tiliqua scincoides, Australische blauwtongskink
- Tiliqua scincoides scincoides, oostelijke blauwtongskink
- Tiliqua scincoides intermedia, Noordelijke blauwtongskink
- Tiliqua scincoides chimaerea, Tanimbar blauwtongskink
· 
Westelijke Blauwtonghagedis
· 
Centralian Blue-tongued Lizard van de Tanami woestijn
· 
Oostelijke blauwtonghagedis in grootstedelijk Sydney.
· 
Stompstaartskink, Tiliqua rugosa
· 
Drinkwater
Vragen en antwoorden
V: Wat is een blauwtongskink?
A: Een blauwtongskink is een soort hagedis die behoort tot het Australische geslacht Tiliqua.
V: Hoe groot zijn de leden van de skink-familie in Tiliqua?
A: De leden van de skink-familie in Tiliqua behoren tot de grootste in grootte.
V: Hoe worden blauwtongskinks ook wel genoemd?
A: Blauwtongskinks zijn ook bekend als blauwtongskink, shingleback of de slaperige hagedis in Australië.
V: Wat is het belangrijkste kenmerk van het geslacht Tiliqua?
A: Het belangrijkste kenmerk van het geslacht Tiliqua is een grote blauwe tong die gebruikt kan worden om vijanden af te schrikken.
V: Wat is de wetenschappelijke naam van de familie waartoe de blauwtongskink behoort?
A: Blauwtongskinks behoren tot de skinkfamilie Scincidae.
V: Komen blauwtongskinks oorspronkelijk uit Australië?
A: Ja, blauwtongskinks komen oorspronkelijk uit Australië.
V: Waarom hebben blauwtongskinks een blauwe tong?
A: Blauwtongskinks hebben een blauwe tong die gebruikt kan worden als verdedigingsmechanisme om vijanden af te schrikken.
Zoek in de encyclopedie