Apache OpenOffice (voorheen OpenOffice.org) is een gratis open source kantoorpakket. Het vrije software project werd voorheen gehost door Sun Microsystems en daarna Oracle Corporation en wordt tegenwoordig gehost door Apache. Het is beschikbaar voor veel verschillende besturingssystemen, waaronder Microsoft Windows, Linux, OS X, FreeBSD en Solaris; en is bedoeld als een alternatief voor Microsoft Office. Het ondersteunt zowel Microsoft Office-bestandsformaten als zijn eigen OpenDocument-formaat.

Het ".org" gedeelte van de vorige naam OpenOffice.org staat er omdat OpenOffice al een handelsmerk is. Het wordt vaak kortweg "OOo" genoemd.

OpenOffice is gebaseerd op de oudere StarOffice-software die door Sun Microsystems werd gemaakt.



Belangrijkste onderdelen

  • Writer – tekstverwerker voor brieven, rapporten en e-books (vergelijkbaar met Word).
  • Calc – spreadsheetprogramma met rekenfuncties en grafieken (vergelijkbaar met Excel).
  • Impress – presentatiesoftware met overgangen en sjablonen (vergelijkbaar met PowerPoint).
  • Draw – vector-tekenprogramma geschikt voor diagrammen en eenvoudige grafische ontwerpen.
  • Base – database-front-end met ondersteuning voor verschillende database-engines (vergelijkbaar met Access).
  • Math – formule-editor voor wiskundige en technische notaties.

Bestandsformaten en compatibiliteit

Apache OpenOffice gebruikt als standaard het OpenDocument-formaat (ODF). Daarnaast kan het lezen en schrijven van veel Microsoft Office-bestandsformaten (.doc, .xls, .ppt) en in beperkte mate ook nieuwere Office-formaten (.docx, .xlsx, .pptx). Hoewel basisdocumenten en eenvoudige opmaak meestal goed overkomen, kunnen complexe opmaak, macro's en sommige geavanceerde functies van Microsoft Office verschillen vertonen. Bij professionele uitwisseling is het aan te raden documenten in ODF of in een door beide partijen afgesproken formaat op te slaan.

Geschiedenis en licentie

De oorsprong ligt in de commerciële StarOffice van Sun Microsystems; nadat Sun de broncode vrijgaf ontstond OpenOffice.org. In 2010/2011 ontstond uit onvrede over de ontwikkelingstempo en governance de fork LibreOffice (The Document Foundation). Later droeg Oracle het project over aan de Apache Software Foundation, waarna de naam veranderde naar Apache OpenOffice en de code onder de Apache License werd gezet. LibreOffice en Apache OpenOffice bestaan sindsdien als gescheiden projecten; LibreOffice heeft doorgaans een snellere ontwikkelcyclus en breder draagvlak binnen de community.

Uitbreidingen en aanpassing

OpenOffice ondersteunt extensies en sjablonen waarmee extra functies of opmaak mogelijk worden. Er zijn uitbreidingen voor taalcontrole, import/export van extra formaten, en extra sjablonen voor documenten en presentaties.

Macro's en automatisering

OpenOffice gebruikt een scriptomgeving (o.a. StarBasic). Macro's geschreven in Microsoft VBA zijn niet altijd direct compatibel; voor complexe macro's is handmatige aanpassing vaak nodig. Voor eenvoudige automatiseringstaken zijn de ingebouwde macrofuncties echter prima bruikbaar.

Systeemvereisten en installatie

Apache OpenOffice is beschikbaar voor meerdere besturingssystemen en kan meestal zonder grote systeemvereisten worden geïnstalleerd. De exacte minimale eisen hangen af van de release en het besturingssysteem; voor moderne systemen is doorgaans enkele honderden MB schijfruimte en minstens 1–2 GB RAM aanbevolen voor soepele werking.

Voordelen en nadelen

  • Voordelen: volledig gratis, geen licentiekosten, ondersteuning voor ODF, veelgebruikte basisfuncties voor kantoorwerk, uitbreidbaar met extensies.
  • Nadelen: mindere compatibiliteit met sommige moderne Microsoft Office-functies en -macro's, minder frequente updates dan sommige concurrenten, en kleinere actieve ontwikkelaarscommunity vergeleken met LibreOffice.

Community en ondersteuning

Apache OpenOffice heeft een gebruikers- en ontwikkelaarscommunity met forums, mailinglijsten en documentatie. Voor directe ondersteuning bestaan er gebruikershandleidingen, online tutorials en commerciële dienstverleners die ondersteuning kunnen bieden. Omdat de community kleiner is dan bij LibreOffice kan het vinden van oplossingen soms meer moeite kosten.

Tips voor overstappen van Microsoft Office

  • Maak een back-up van belangrijke documenten voordat u converteert.
  • Test belangrijke documenten op compatibiliteit, vooral documenten met veel opmaak, tabellen of macro's.
  • Sla documenten indien mogelijk op in ODF voor de beste toekomstbestendigheid.
  • Installeer eventuele benodigde lettertypen om opmaakverschillen te minimaliseren.
  • Overweeg LibreOffice als alternatief als u maximale compatibiliteit en frequente updates belangrijk vindt.

Veiligheid en updates

Net als bij andere software is het belangrijk om updates te installeren zodra deze beschikbaar zijn. Apache OpenOffice ontvangt periodiek beveiligings- en bugfix-releases; controleer regelmatig de officiële downloadpagina of de pakketbeheerder van uw besturingssysteem.

Samengevat is Apache OpenOffice een volwassen, gratis kantoorpakket met de belangrijkste functies die de meeste gebruikers nodig hebben. Voor organisaties en gebruikers die maximale compatibiliteit met de nieuwste Microsoft Office-functies nodig hebben of frequente updates wensen, kan het nuttig zijn opties te vergelijken (zoals LibreOffice), maar voor veel gevallen biedt OpenOffice een stabiel en kostenbesparend alternatief.