De CAGE-vragenlijst bestaat uit vier korte, gesloten vragen over iemands drinkgewoonten en wordt eenvoudig en snel afgenomen. Hij wordt gewoonlijk gebruikt om volwassenen te testen op alcoholisme of alcoholgerelateerde problemen.
Omdat hij zo kort is, beginnen artsen en andere zorgverleners vaak met de CAGE-vragenlijst wanneer zij vermoeden dat een patiënt een problematisch alcoholgebruik heeft. Mensen kunnen de CAGE-vragenlijst ook zelf invullen als eerste indicatie.
"CAGE" is een acroniem voor de vier vragen in de test. Hieronder staat precies wat die vragen zijn en wat de uitslag betekent.
De vier vragen (CAGE)
- Cut down: Hebt u ooit het gevoel gehad dat u minder zou moeten drinken?
- Annoyed: Hebt u zich ooit geïrriteerd of aangevallen gevoeld door kritiek op uw drinkgedrag?
- Guilty: Hebt u zich ooit schuldig gevoeld over uw drinkgedrag?
- Eye-opener: Hebt u ooit als eerste drank gedronken in de ochtend om de zenuwen te kalmeren of ontwenningsverschijnselen te verlichten?
Scoring en interpretatie
Elke bevestigende ("ja") beantwoording levert 1 punt op. Een totaal van 2 of meer positieve antwoorden suggereert dat er mogelijk sprake is van een alcoholprobleem of alcoholafhankelijkheid en verdient nader onderzoek.
Belangrijk om te weten:
- De CAGE is een screeningstest, geen diagnostisch instrument. Een positieve uitslag betekent niet automatisch dat iemand alcoholverslaafd is, maar wel dat vervolgonderzoek en een gesprek gewenst zijn.
- De vragen zijn vooral ontworpen om aanwijzingen voor langdurige of afhankelijke drinkpatronen te vinden; ze zijn minder gevoelig voor recent of incidenteel overmatig drinken (binge-drinking).
- De test werkt over het algemeen goed bij volwassenen, maar is minder betrouwbaar bij adolescenten en zwangere vrouwen. Voor bredere screening (bijvoorbeeld ook licht problematisch drinken) kan de AUDIT-vragenlijst geschikter zijn.
Wanneer en door wie te gebruiken
- Gebruik in de huisartsenpraktijk, bij preoperatieve screening, tijdens medische controles, of in verslavingszorg als korte eerste check.
- Het kan ook door niet-medische hulpverleners gebruikt worden als onderdeel van een kort gesprek of intake.
- Als patiënt kunt u de vier vragen zelf beantwoorden om te bepalen of u hulp wilt zoeken.
Wat te doen bij een positieve uitslag
- Voer een verdiepend gesprek over drinkpatroon, hoeveelheden, frequentie en gevolgen (werk, relaties, gezondheid).
- Beoordeel het risico op ontwenningsverschijnselen; bij verdenking op ernstige onthoudingsverschijnselen (tremor, overmatig zweten, hallucinaties, epileptische aanvallen) is directe medische hulp nodig.
- Overweeg aanvullende onderzoeken: lichamelijk onderzoek, laboratoriumonderzoek (bijv. GGT, MCV, leverwaarden) en een uitgebreide screening zoals de AUDIT of MAST.
- Bied een korte interventie of motiverende gespreksvoering aan, of verwijs door naar gespecialiseerde verslavingszorg als dat nodig is.
Beperkingen
- De CAGE meet niet de hoeveelheid alcohol die iemand op een bepaald moment drinkt en is daardoor niet ideaal om risicovol of binge-drinken te detecteren.
- Culturele verschillen, ontkenning en schaamte kunnen de eerlijkheid van antwoorden beïnvloeden.
- Bij zwangere vrouwen en jongeren is een andere, meer specifieke screening vaak wenselijk.
Aanvullende opties en bronnen
- Voor een uitgebreidere en kwantitatieve screening: overweeg de AUDIT-vragenlijst (Alcohol Use Disorders Identification Test).
- Bij twijfel of bij complexe problemen: verwijs naar een verslavingsarts, GZ-psycholoog of verslavingszorginstelling.
- In acute situaties (bv. onthoudingsrisico, ernstige fysieke of psychiatrische klachten): direct contact met huisarts of spoedeisende hulp.
De CAGE is een praktisch en kort hulpmiddel om snel mogelijke signalen van problematisch alcoholgebruik te herkennen. Een positieve uitslag is het begin van een gesprek en verdere beoordeling, niet het eindantwoord.