Johann Ambrosius Bach (22 februari 1645 - 2 maart 1695 [O.S. 20 februari]) was een Duits musicus uit de beroemde Bach-familie en de vader van Johann Sebastian Bach. Hij wordt vermeld als violist/violinist en vervulde in Eisenach ook officiële muzikaal-civiele taken.
Oorsprong en familie
Ambrosius werd geboren in Erfurt, Duitsland, als zoon van Christoph Bach (1613–1661), die eveneens musicus was. Hij had een tweelingbroer, Johann Christoph Bach (1645–1693), die ook een muzikaal beroep uitoefende. De Bachs maakten deel uit van een omvangrijke dynastie van ambachtelijke en kerkelijke musici die over meerdere generaties in Midden-Duitsland actief waren.
Loopbaan
In zijn vroege jaren was Ambrosius werkzaam als violist in Erfurt. In 1671 verhuisde hij met zijn gezin naar Eisenach, waar hij een officiële positie kreeg als hoftrompettist en directeur van de stadsmuzikanten (Stadtpfeifer). In die rol verzorgde hij muziek voor burgelijke plechtigheden, kerkelijke samenkomsten en andere officiële aangelegenheden; zulke posities combineerden vaak uitvoerende taken met organisatorische verantwoordelijkheden en het opleiden van jongere muzikanten.
Huwelijken en kinderen
Op 1 april 1668 trouwde Ambrosius met Maria Elisabeth Lämmerhirt. Uit dat huwelijk werden acht kinderen geboren, van wie meerdere later zelf musici werden. Eén van de bekendste kinderen is natuurlijk Johann Sebastian Bach, geboren in 1685, die nog jong was toen zijn vader stierf. Maria Elisabeth overleed en werd begraven op 3 mei 1694.
Op 27 november 1694 hertrouwde Ambrosius met Barbara Margaretha. Dit was haar derde huwelijk; haar eerdere echtgenoten waren overleden en zij bracht twee jonge dochters mee in het huwelijk. Kort na dit hertrouwen werd Ambrosius ernstig ziek en overleed hij minder dan drie maanden later in Eisenach.
Nazorg en invloed op Johann Sebastian
Na het overlijden van Ambrosius bleek Barbara Margaretha niet in staat om voor alle kinderen te zorgen. Daardoor werden de jongere zonen, onder wie Johann Jacob en de jonge Johann Sebastian, ondergebracht bij familieleden. Zij trokken bij de oudste zoon uit het eerste huwelijk in, Johann Christoph Bach, die de zorg en het toezicht op de jongere broers op zich nam. Onder diens hoede ontving Johann Sebastian zijn eerste muzikale opleiding en blootstelling aan instrumenten en kerkmuziek; deze vroege opvoeding binnen de familie legde mede de basis voor zijn latere ontwikkeling als componist en organist.
Nalatenschap
Hoewel Johann Ambrosius zelf geen composities heeft nagelaten die algemeen bekend zijn, was zijn rol als uitvoerend musicus en als lid van de muzikale Bach-familie essentieel voor het muzikale klimaat waarin Johann Sebastian en andere Bach-afstammelingen opgroeiden. De traditie van professionele muziekuitoefening en onderwijs binnen de familie droeg sterk bij aan het ontstaan van een van de invloedrijkste componistendynastieën uit de Europese muziekgeschiedenis.
